مهره داران

مهره داران. [ م ُ رَ / رِ ] ( اِ مرکب ) در اصطلاح جانورشناسی، نام عام کلیه جانوارن استخواندار. جانورانی که دارای استخوان می باشند که بالمآل صاحب تیره پشت ( ستون فقرات ) هستند. استخوانداران. ذی فقاران. ذوفقاران.

گروهی از جانوران که دارای ستون فقرات هستند.

در اصطلاح جانورشناسی نام عام کلیه جانوران استخوان دار.

مُهره داران یکی از بزرگ ترین زیرشاخه های جانوران طنابدار هستند.
یک جانور زمانی جزو مهره داران محسوب می شود که در پشت خود ستون فقرات داشته باشد تا از طناب نخاعی آن جانور محافظت نماید. مهره داران، شامل «ماهی ها»، «دوزیستان»، «خزندگان»، «پرندگان» و «پستانداران» می باشند. ستون فقرات از مجموعه استخوان های ریز تشکیل شده است که به آن، مهره می گویند. مهره ها به وسیلهٔ رباط های طناب مانند به یکدیگر متصل می شوند تا از یک طرف قابلیت انعطاف پذیری داشته و از طرف دیگر مانند یک قلاب محکم ماهیچه های پشت را نگه دارند. نخاعاز درون مجرای وسط مهره ها عبور می کند تا از هر گونه آسیبی مصون بماند. بعضی از ماهیان اولیه و کوسه ها و نیز سپر ماهی ها به جای ستون فقرات دارای رشته ای لاستیک مانند اما محکم هستند که ( غضروف ) نامیده می شوند تقریباً حدود ۴۵۰۰۰ گونه موجود زندهٔ مهره دار در اندازه های مختلف شناخته شده اند.
جانورانی که در این راسته هستند دارای یک رشته ( نخاع ) هستند که در طول بدنشان به سمت پایین کشیده شده است. در مهره داران این رشته توسط ستون مهره ها محافظت می شود. مهره داران بخش عظیمی از جانوران استخوان دار را تشکیل می دهند و شامل بزرگ ترین و باهوش ترین جانوران جهان می شوند. این زیرشاخه بیش از ۶۴۰۰۰ گونه از مهره داران را در بر می گیرد که به ۷ رده تقسیم بندی می شوند.
• پستانداران
• غضروف ماهیان
• ماهی های بدون آرواره
• ماهی های استخوانی
• پرندگان
• خزندگان
• دوزیستان
مهره داران در اشغال خشکی ها به صورت یکسان توفیق نیافتند. بیشتر دوزیستان به ناحیه های نزدیک آب محدودند تا بتوانند به آب بازگردند و تولیدمثل کنند. بیشتر خزندگان به مناطق گرمسیری و معتدل محدودند. پستانداران و پرندگان گسترش و سازگاری بیشتری دارند. برخی از مهره داران مانند لاک پشتان و دیگر خزندگان منقرض شده، گراز دریایی، وال و پنگوئن سازگاری ثانوی به زندگی در آب دریا پیدا کرده اند.
بدن مهره داران دارای سر، تنه و گاهی دم است. اسکلت داخلی دارند و مغز در داخل جمجمه محصور است. جنین پشت مازه ( نوتوکورد ) دارد و جانور بالغ دارای پشت مازه یا ستون فقرات است. آبشش های حلقی یا شش دارند. دستگاه گردش خون بسته است. قلب دارند و خون دارای گلبول های سفید و هموگلوبین در گلبول های سرخ است. دستگاه لنفاوی دارند. دارای کبد و دستگاه و غده های داخلی پیشرفته هستند. حدود ۵۰ هزار گونه دارند. این زیر شاخه جزء شاخه طنابداران است. از آنجا که این شاخه شامل انسان ها و جانورانی است که اهمیت زیادی برای انسان دارند از هر نظر جالب توجه تر از بقیه شاخه های جانوری هستند.

💡 اندازهٔ اینترون‌ها و تعداد اینترون‌ها، در موجودات مختلف گوناگون است. در مهره داران و از جمله انسان طول آن‌ها بسیار زیاد و در میکروارگانیسم‌های یوکاریوتی، بسیار کوتاه‌اند. همچنین در میتوکندری مهره‌داران هیچ اینترونی دیده نمی‌شود. در ژنوم باکتری و آرکی باکتری‌ها نیز اینترون، به ندرت کشف شده‌است.

💡 شناخته شده‌است که بی فک ماهی‌ها دارای یکی از کمترین فشار خون‌ها در بین مهره داران هستند. یکی از ابتدایی‌ترین انواع تعادل مایعات موجود در میان این موجودات است، هر زمان که افزایش مایعات خارج سلول رخ می‌دهد فشار خون بالا می‌رود و این به نوبه خود توسط کلیه احساس می‌شود، بنابراین مایع اضافی را دفع می‌کند.

💡 پنج دسته از یاخته‌های بینایی در مهره داران یافت می‌شود. همه به جز یکی از این موارد پیش از دگرسانی گرددهانان و ماکیان فرگشت یافته‌است. این پنج نوع نوریاخته برحسب طیف نوری که بر آنها تابانده می‌شود، طبقه‌بندی می‌گردند. با عبور نور از آب، طول موج‌های بلندتر، مانند قرمز و زرد، سریعتر از طول موج کوتاه‌تر مانند سبز و آبی جذب می‌شوند. با افزایش عمق آب منجر به ایجاد زاویه در نور می‌شود.

💡 لازم است ذکر شود که جستجوی دی ان ای بیشتر در نخستی سانان و جستجوی پروتئین بیشتر در مهره داران کارامد است.

💡 دستگاه تنابه‌ای (لنفاوی) در مهره داران وجود دارد و از لوله‌های لنفاوی و گره‌های لنفی مثل طحال و لوزه‌ها تشکیل شده‌است. در انسان این دستگاه در سیستم ایمنی بدن، جذب و انتقال چربی و جذب آب میان بافتی کارکرد دارد.