قطار کابلی

[حمل ونقل ریلی] ← قطار بافه ای

قطار کابلی ( به انگلیسی: Funicular ) یا قطار کوهنورد، قطاری است کابلی که از آن برای صعود به ارتفاع استفاده می شود. این قطار دارای دو واگن است که توسط طناب فولادی قوی به همدیگر متصل هستند و با حرکت یکی به پائین، دیگری بالا می رود.
واگن ها به کمک چرخ دنده ای که در بالای تپه قرار دارد و کابل ها به دور آن می چرخند به حرکت در می آیند و سپس نیروی ثقل واگن را به طرف پائین می راند. درانواع اولیه که محدودیت جا نبود، از چهار ریل استفاده کرده اند و هر واگن در ریل خودش رفت وآمد می کرد، مانند قطار ( پیتسبورگ ) ولی با تفاوتی که در لبه های چرخ ها به وجود آمده و همچنین انحراف ریل ها در وسط مسیر و ایجاد محل عبور مجزا، سیستم های سه ریلی و دوریلی نیز ساخته شده است.
در سال ۱۵۱۵ اولین قطار کابلی در زالتسبورگ اتریش ساخته شده بود که دارای ریل چوبی بود و توسط نیروی انسان یا به کمک حیوانات حرکت داده می شد. در قرن ۱۸ میلادی در بسیاری از کشورها قطارهای کابلی کار می کردند و در سال ۱۸۷۹ Carl Roman Abt در سوئیس اولین قطار کابلی دوریلی را ابداع نمود. امروزه بیشتر از ۴۰ قطار کابلی در دنیا وجود دارد که بعضی از آنها درحقیقت آسانسورهای مایل هستند.

قطار کابلی (funicular railway)
قطاری با دو واگن که به وسیلۀ کابلی به هم وصل شده اند. این کابل در بالای شیبی تند دور یک قرقره پیچیده شده است. طول مسیر قطارهای کابلی در سوئیس به۱.۵ کیلومتر می رسد. در بریتانیا، از این نوع قطار فقط در راه آهن های سواحل صخره ای استفاده می شود.

💡 قطارها انواع مختلفی دارند که برای اهداف خاصی طراحی شده‌اند. یک قطار می‌تواند از ترکیبی از یک یا چند لوکوموتیو و واگن‌های راه‌آهن متصل به آن، یا یک واحد چندگانه خودران، یا گاهی یک واگن تنها یا بندبند به نام واگن ریلی تشکیل شود. انواع خاصی از قطارها که در "راه آهن"‌های مربوط استفاده می‌شوند عبارتند از: مونوریل، راه‌آهن سریع‌السیر، مَگ لِو، راه‌آهن اتمسفریک، راه‌آهن زیرزمینی تایر-لاستیکی، قطار کابلی و قطار چرخ‌شانه‌ای.

💡 این ایستگاه در ابتدا در سال ۲۰۰۰ به‌عنوان یکی از ایستگاه‌های خط ام۲ افتتاح شد سپس در سال ۲۰۰۶ بخش قطار کابلی ایستگاه از تکسیم تا کاتاباش نیز راه‌اندازی شد. ایستگاه تکسیم به دلیل قرار داشتن در میدان تکسیم یکی از ایستگاه‌های متروی مهم استانبول محسوب می‌شود.