فنجانه

فنجانه. [ ف ِ جا ن َ / ن ِ ] ( معرب، اِ ) تاسه کاری. ( بحر الجواهر ). پنگانچه. طرجهاره. طرجهاله. ( یادداشت مؤلف ).

تاسه کاری. پنگانچه

در درختان تیره راشیان میوه درخت در ساختار فنجان مانندی قرار دارد که فِنجانه ( انگلیسی: cupule ) نامیده می شود. به میوه ای که در درون فنجانه جای گرفته درون میوه ( Calybium ) می گویند.
فنجانه و درون میوه باهم میوه کاذب در گیاهان گلدار تیره راشیان را تشکیل می دهد. این دو بخش از اجزای مختلفی در گل به وجود می آیند.
فنجانه میوه را نگه می دارد و در طول رشد و رسیدن، از آن محافظت می کند. در برخی گونه ها مانند بلوط، فنجانه تنها یک میوه را در خود جای می دهد و در گونه های دیگری چون شاه بلوط و راش، کوپول با دو یا چند دانه پر شده است و هنگام رسیدن میوه ها، به صورت چهارپَر شکفته شده و میوه ها را رها می کند. فنجانه از بخش رویشی گل به وجود می آید. روی فنجانه پولک های زیادی وجود دارد. در برخی گونه ها این پولک ها به خارهای تیزی تبدیل شده اند که از میوه در مقابل سنجاب ها و دیگر جوندگان محافظت می کند.
درون میوه خود میوه است که از بخش تخمدان گل به وجود می آید و در داخل کوپول قرار دارد. در اصل درون میوه میوه ای فندقی است؛ دیواره تخمدان با گیاهک محصورشده در داخل آن خشک می شود و تا زمان جوانه زدن بسته می ماند.

💡 اولین گیاهان خشکی حدود ۴۶۸ میلیون سال پیش تکامل یافتند و با استفاده از هاگ تکثیر شدند. قدیمی‌ترین گیاهان دانه‌دار بازدانگان بودند که تخمدانی نداشتند تا دانه‌ها را در خود جای دهند و زمانی در اواخر دوره دونین (۳۵۸ میلیون تا ۴۱۶ میلیون سال پیش) به وجود آمدند. سالها پیش)؛ آنها تخمک‌هایی داشتند که در یک فنجانه قرار می‌گرفتند، که گروهی از شاخه‌های محصور بودند که احتمالاً برای محافظت از دانه در حال رشد استفاده می‌شدند.