در متون اسلامی و بر اساس آموزههای قرآنی، خداوند متعال برای دوزخ نگهبانانی قدرتمند و شکستناپذیر قرار داده است که افزون بر حفظ و حراست از این عذابگاه سهمگین، مسئولیت اجرای فرمان الهی را نسبت به ساکنان آن بر عهده دارند. این نگهبانان، که در آیات متعدد با عناوینی چون خَزَنَة و زَبَانِیَه از آنان یاد شده، همواره آمادهاند تا فرمان پروردگار را بیدرنگ به اجرا گذارند و هیچ گریزی از اقتدار آنان متصور نیست.
آمادگی دایمی این مراقبان در آیات قرآن به روشنی ترسیم شده است؛ چنانکه در سوره نبأ آمده است: «إِنَّ جَهَنَّمَ کَانَتْ مِرْصَادًا» (سوره نبأ، آیه ۲۱). این آیه به کمینگاهی هولناک اشاره دارد که جهنم برای طغیانگران تشکیل میدهد و نگهبانان آن، پیوسته در مواضع خود مستقرند تا ناقضان فرامین الهی را دریافت کنند. همچنین در آیاتی دیگر، از آنان با وصف فرشتگانی سختگیر و نیرومند یاد شده که هرگز از دستور خدا سرپیچی نمیکنند و شمار آنان بر اساس برخی تفاسیر، نوزده تن است.
وجود این نگهبانان جزئی از نظام دقیق عدل و قصاب الهی است که بر جهان آخرت حاکم میباشد. آنان نه تنها مسئول حفظ حریم جهنم هستند، بلکه به امر پروردگار، مجرمان را با شدیدترین عذابها روبرو میسازند. این ویژگیها در مجموع، هشدار جدی به انسانهاست تا با پیروی از راه راست، از مواجهه با چنین اقتدار ترسناکی در امان بمانند و به سرای جاودانه رضوان الهی روی آورند.