مکنا

[ویکی الکتاب] معنی مَکَّنِّا: قدرت و تمکین دادیم- امکانات دادیم (کلمه مکان به معنای قرارگاه هر چیز است از زمین، و معنای امکان و تمکین،قرار دادن در محل است. و چه بسا، که کلمه مکان و مکانت به استقرارگاه امور معنوی اطلاق میشود، مثل اینکه میگوئیم فلانی مکانتی در علم دارد، و یا...
ریشه کلمه:
مکن (۱۸ بار)
«مَکَّنّا» از مادّه «تمکین»، و «تمکین» به معنای فراهم ساختن وسائل و ابزار کار است، اعم از آلات و ادوات لازم، یا علم و آگاهی کافی وتوان ونیروی جسمی وفکری.
راجه به مکان در «کون» سخن گفته‏ایم. افعالی از «مکن» مشتق اند از قبیل: امکن، مکن، تمکن و غیره که همه به معنی قدرت واقتدار و قدرت دادن به کار می‏روند. احتمال هست که اصل همه «کون» باشد.. و همانطور به یوسف در سرزمین مصر تمکن و قدرت دادیم. «اِنْ» در آیه نافیه است یعنی: گذشتگان را تمکن و قدرت دادیم در آنچه به شما در آن تمکن ندادیم (منظور این است که آنها از شما در قدرت و امکانات بیشتر بودند). *. گفته‏اند: معنی جعل به «نُمَکِنْ» تضمین شده یعنی: آیا برای آنها حرم امنی قرار ندادیم که میوه‏های هرچیز به آن جمع می‏شود؟ و بقولی «حرماً» ظرف است یعنی آیا آنها را در حرم امنی تمکن و قدرت ندادیم؟. *. و حتما تمکن و تسلط می‏دهد بدین آنها برای آنها، دینی که بر آنها پسندیده است. *. «اَمْکَنَ مِنْهُ» یعنی بر او تسلط و قدرت یافت: بیشتر به خدا خیانت کردند و خدا بر آنها مسلط شد و منکوبشان کرد. مکین: دارای مکانت و منزلت. تو امروز پیش ما محترم و مورد اعتمادی.. نیرومند و پیش خدا محترم است. *.. گفته‏اند وصف رحم با مکین برای آن است که رحم متمکن و قادر است که نطفه را تربیت کند به نظر می‏آید منظور از آن عظمت قدر و بلند پایه بودن رحم است زیرا تنها محلیکه رشد نطفه در آن میسر و عملی است رحم است یعنی: سپس انسان را در قرارگاهی منیع و ممتاز قرار دادیم.

💡 ساخته مَکِنه (مکنا یا شال شماره‌دوزی سنگسری) پوشش محلی زنان، در شهرستان مهدی‌شهر (سنگسر) است که قدمت آن به دوره اشکانیان باز می‌گردد. این پارچه عمدتا به عنوان روسری توسط زنان مورد استفاده قرار می‌گرفت روسری مکنا روسری زنان طبرستان قدیم بوده است که در سنگسر به آن مکنه گفته می شود.

💡 عبدالله بن ایوب تیمی، مکنا به ابومحمد، از شاعران کوفی تبار دربار عباسی بود که هارون الرشید، مأمون و امین را درک کرده و در وصف آنان اشعاری سروده‌است.