مهابهاراتا یکی از بزرگترین و مهمترین حماسههای ادبی و مذهبی هند باستان است که به زبان سانسکریت سروده شده و جایگاهی بسیار برجسته در فرهنگ و اندیشه هندوها دارد. این اثر عظیم در قالب مجموعهای گسترده شامل هجده کتاب شکل گرفته و از نظر حجم، یکی از طولانیترین آثار حماسی جهان به شمار میرود. بر اساس سنتهای ادبی، تألیف آن را به حکیم ویاسا نسبت میدهند، اما در واقع این اثر نتیجه کار یک نویسنده واحد نیست و طی چندین قرن توسط گروهی از شاعران و روایتگران شکل گرفته و تکامل یافته است. پژوهشگران تاریخ نگارش این حماسه را معمولاً میان حدود ۲۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰ میلادی یا حتی دورههای نزدیک به آن دانستهاند. محتوای اصلی مهابهاراتا روایت جنگها و کشمکشهای میان دو خاندان بزرگ به نامهای کوروها و پاندوها است که در سرزمینهای هند باستان رخ میدهد. در کنار این روایت اصلی، داستانها، آموزههای اخلاقی، فلسفی و مذهبی فراوانی نیز در آن گنجانده شده است که آن را به اثری چندلایه و بسیار گسترده تبدیل کرده است. یکی از مهمترین بخشهای این حماسه، متن معروف به «بهاگاواد گیتا» است که گفتوگوی معنوی و فلسفی میان کریشنا و آرجونا را بیان میکند و از متون مقدس هندوها به شمار میرود. مهابهاراتا نه تنها یک اثر ادبی، بلکه راهنمایی برای زندگی اخلاقی و معنوی در سنت هندو محسوب میشود و مفاهیمی مانند وظیفه، عدالت، پیروزی خیر بر شر و کنترل نفس را آموزش میدهد. این حماسه در طول تاریخ تأثیر عمیقی بر ادبیات، هنر، نمایش و اندیشه دینی هند گذاشته و بخش مهمی از هویت فرهنگی این سرزمین را شکل داده است. به طور کلی، مهابهاراتا یک حماسه عظیم و چندبعدی است که هم روایت تاریخی-اسطورهای جنگها را در بر میگیرد و هم آموزههای عمیق فلسفی و اخلاقی را به مخاطب منتقل میکند.
مهابهاراتا
لغت نامه دهخدا
مهابهاراتا. [ م َ ب َ ] ( اِخ ) مهابهارات. حماسه بزرگ هندوان به زبان سنسکریت که شامل هیجده کتاب است و تألیف آن را به ویاسا فرزانه هند نسبت می دهند. اما این حماسه در یک زمان و توسط یک شاعر سروده نشده بلکه قریب صد شاعر آن را در طی چند قرن سروده اند و از این رو تاریخ تألیف آن را بعضی از 200 ق.م.تا 200 م. نوشته اند. این حماسه شامل جنگهای کوروها و پاندوها و فتوحات کریشنا و ارجونا است. منظومه عرفانی معروف بهگوست گیتا جزئی از این حماسه است.
فرهنگ فارسی
مهابهارات. حماسه بزرگ هندوان به زبان سنسکریت که شامل ۱۸ کتاب است و تالیف آن را به ویاسا فرزانه هند نسبت می دهند. اما این حماسه در یک زمان و توسط یک شاعر سروده نشده بلکه قریب صد شاعر آنرا در طی چند قرن سروده اند و از این رو تاریخ تالیف آن را بعضی از ۲٠٠ ق م. تا ۲٠٠ م. و بعضی از ۳٠٠ تا ۵٠٠ م. نوشته اند. این حماسه شامل بیش از ۱٠٠٠٠٠ بیت و حاکی از جنگهای کوروها و پاندوها و فتوحات کریشنا و ارجونا است. منظومه عرفانی معروف بهگوت گیتا جزیی از این حماسه است.
یا مهابهارات ٠ حماس. بزرگ هندوان به زبان سنسکریت که شامل هیجده کتاب است و تالیف آن را به ویاسا فرزان. هند نسبت می دهند ٠
دانشنامه آزاد فارسی
مَهابَهاراتا (Mahabharata)
به سانسکریت شعر بزرگ بهاراتا. حماسه ای هندو به سانسکریت، مشتمل بر ۱۸ کتاب و ۹۰هزار قطعه، که اصل آن در حدود ۹۰۰پ م نوشته شده و احتمالاً صورت فعلی آن حدود ۳۰۰پ م تصنیف شده است. این کتاب و نیز رامایانا بزرگ ترین حماسه های مذهبی هندوها به شمار می روند. بهاگاواد گیتا یا سرود خدایان بخشی از کتاب ششم مهابهاراتا است که آن را یکی از مقدس ترین آثار هندو می دانند. داستان شعر، که حوادث آن در دشت گنگ علیا می گذرد، شرح سرنوشت خانواده های در حال جنگ کائوراواها و پانداواها، هر دو از اعقاب شاه بهاراتا، است و ارزش های اخلاقی جامعۀ قدیم هندو و مخصوصاً مسئولیت فردی را نشان می دهد. مهابهاراتا، به منزلۀ نوشته ای هندو، به هندوان یاد می دهد که چگونه بر خشم، حسادت، رقابت، و حرص غلبه کنند و می آموزد که خیر بر شر پیروز خواهد شد. داستان های این حماسه غالباً با رقص، تئاتر، و نمایش عروسکی اجرا می شوند. این داستان با پیروزی پانداواس و انزواگزینی به شکل زندگی در مراقبه در هیمالیا تمام می شود. در بهاگاواد گیتا آرجونا، قهرمان داستان، ناگزیر می شود که با مسئلۀ جنگیدن و کشتن دوستان و بستگانش، که در طرف مقابل می جنگند، دست و پنجه نرم کند. ارابه رانِ او، که کریشنا، خدای هندو، در هیئتی مبدّل است، عمل درست را به او نشان می دهد. کریشنا به او توصیه می کند که بجنگد، زیرا تا زمانی که او خدا را دوست دارد و کارهایش را به خدا پیشکش می کند، می تواند وظیفه اش را به انجام برساند. پیام بهاگاواد گیتا در اهمیت عشق و کارهای مبتنی بر عشق استوار است.
جمله سازی با مهابهاراتا
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 مهرههای درخت بلیله گرد اما با پنج ضلع صافتر است. به نظر میرسد که در شعر حماسی مهابهاراتا و در کتاب ریگودا ۱۰ سرود ۳۴ میوههای بلیله به عنوان تاس استفاده شدهاست. یک مشت آجیل بلیله روی تخته بازی ریخته میشد و بازیکنان باید زنگ بزنند که آیا شماره آن فرد یا زوج بودهاست.