معاملت

معاملت. [ م ُ م َل َ / م ُ م ِ ل َ ] ( از ع، اِمص ) معاملة. معامله. رجوع به معاملة شود. || خرید و فروش. دادوستد.سوداگری. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ):
در سخاوت چنانکه خواهی ده
لیکن اندرمعاملت بسته.سنائی.و رجوع به معامله شود.
- بدمعاملت؛ بد معامله. رجوع به همین ترکیب ذیل معامله شود.
- || آنکه در داد و ستد بصیرت نداشته باشد. بی تجربه و ناآزموده در معاملت. آنکه در خرید و فروخت خبره نباشد:
دنیا به دین خریدنت از بی بصارتی است
ای بدمعاملت به همه، هیچ می خری.سعدی.|| رفتار سلوک. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). || ( اصطلاح تصوف ) احکام و عبادات شرعی: بوعلی فارمدی می گوید رضی اﷲ عنه، نبوت عین عزت و رفعت است مهتری و کهتری دروی نبود پس ولایت همچنین بود خاصه رابعه که در معاملت و معرفت مثل نداشت... ( تذکرةالاولیاء ). از آنجا که همت درویشان است و صدق معاملت ایشان. ( گلستان ). و رجوع به معامله ( اصطلاح تصوف ) شود. || نیاز. نقدی یا جنسی که به پیر و مرشد دهند مریدان و پیروان. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ): درمی چند از خانه تمغاچی آورد که معاملت حضرت خواجه است من آن را قبول نکردم که ایشان چیز این چنین طایفه را قبول نمی کنند. ( انیس الطالبین ص 138 ). خواجه فرمودند من معاملت به نسبت دنیاوی نمی طلبم به مقدار آشنایی و درآمدن در این راه می طلبم. ( انیس الطالبین ص 160 ). شیخ شادی از غدیوت آمده بود و ازقصوری که بر او گذاشته بود عذر می خواست خواجه فرمودند معاملت می باید. گفت: فراخ شاخی معاملت آرم خواجه فرمودند این در وجه معاملت قبول نیست چهل و هشت دینار عدلی داری... از جهت معاملت آن مبلغ را می باید آورد. ( انیس الطالبین ص 98 ). فرمودند معاملت می باید تا ترا قبول کنیم من گفتم که چیزی ندارم... ( انیس الطالبین ص 129 ). و رجوع به معامله شود.
معاملة. [ م ُ م َ ل َ ] ( ع مص ) تکلیف دادن کسی را به کاری. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). تصرف کردن در بیع و مانند آن. || بها کردن. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). و رجوع به معامله شود. || در سخن اهل عراق، مساقاة است درلغت حجازیان. ( از اقرب الموارد ) ( از تاج العروس ).

( مصدر ) معامله: چنانکه در ظل دولت او دست در کمر کیوان زدی و پای برفرق آسمان نهادی این معاملت جایز شمردی. معاملات.

💡 مقتدای بعضی از مشابخ بود و وی را اندر معاملت حظی وافر و خطری بزرگ، و اندر فقر قدمی ثابت و دمی صادق و اندر مجاهدت روشی تمام و عمرو بن عثمان المکی رضی اللّه عنه در امر وی بجد باشد. و کلام وی اندر همه دل‌ها مقبول است و اندر بیشتر از کتب مسطور.

💡 کسی که اگر در مجلس حسن حاضر نبودی ترک مجلس کرد ی، وصف او در میان رجال توان کرد. بل معنی حقیقت آن است که اینجا که این قوم هستند همه نیست توحیدند. در توحید، وجود من و تو که ماند تا به مرد و زن چه رسد. چنان‌که بوعلی فارمذی می‌گوید رضی الله عنه نبوت عین عزت و رفعت است. مهتری و کهتری در وی نبود. پس ولایت همچنین بود. خاصه رابعه که در معاملت و معرفت مثل نداشت و معتبر جمله بزرگان عهد خویش بود و بر اهل روزگار، حجتی قاطع بود.