در متون لغوی کهن، این کلمه به عنوان یک واژه عربی دارای چند معنا و کاربرد متفاوت معرفی شده است که فهم دقیق آن وابسته به سیاق جمله است. در یکی از معانی، «مسر» به کسی گفته میشود که رازها را پنهان میکند و آنها را آشکار نمیسازد و در واقع نقش پوشاننده و مخفیکننده اسرار را دارد. در همین چارچوب، این واژه به عنوان صفتی برای فردی به کار میرود که امور نهفته و پنهان را حفظ کرده و از افشای آن جلوگیری میکند. در معنای دیگر، «مسر» میتواند به کسی اطلاق شود که باعث آشکار شدن یا ظاهر شدن چیزی میگردد و از حالت پنهان به آشکار میآورد. همچنین در برخی منابع، این واژه به معنای فردی آمده است که موجب شادی و سرور دیگران میشود و حالت خوشحالی و نشاط را در اطراف خود ایجاد میکند. در یک کاربرد دیگر و متفاوت، «مسر» به عملی اشاره دارد که در آن چیزی از تنگی و فشار بیرون کشیده میشود و از محدودیت خارج میگردد. در برخی متون، این واژه به صورت اسم یا صفت فاعلی از ریشه «اسرار» آمده و به معنای رازدار و پنهانکننده اسرار دانسته شده است. تنوع این معانی نشان میدهد که واژه «مسر» در زبان عربی و فارسی کهن دارای گستره معنایی وسیعی بوده است. با وجود این تفاوتها، وجه مشترک برخی از معانی آن به مفهوم پنهانسازی یا آشکارسازی و نیز تغییر وضعیت از حالت نهان به آشکار بازمیگردد. در مجموع، این کلمه واژهای چندمعنایی است که میتواند به رازدار، آشکارکننده، شادیآفرین یا رهاییبخش از تنگی اشاره داشته باشد و تشخیص معنای دقیق آن به متن و کاربرد آن بستگی دارد.
مسر
لغت نامه دهخدا
مسر. [ م َ ] ( ع مص ) کشیدن چیزی را و بیرون آوردن از تنگی. ( از منتهی الارب ). || به بدی مردمان شتافتن و سخن چینی نمودن و ورغلانیدن مردم را. ( از اقرب الموارد ).
مسر. [ م َ س َ ] ( ا ) یخ را گویند و آن آبی باشد که در زمستان سخت منجمد شود و مانند بلور نماید. ( برهان ). اما ظاهراً مُصَحَّف هسر است. و رجوع به هسر شود.
مسر. [ م ُ س ِرر ] ( ع ص ) نعت فاعلی از اسرار. رجوع به اسرار شود. راز پوشیده کننده و پنهان نماینده. ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). || ظاهرکننده. ( از منتهی الارب ). || مسرورکننده. شادسازنده. ( از اقرب الموارد ).
فرهنگ فارسی
اسرار و پنهان نماینده
جمله سازی با مسر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نردبان سازی ز همت روح را گاه عروج در طریق حق براق رهنوردت مسر جست