کتاببین، به عنوان یک ترکیب اضافی در زبان فارسی، به شخصی اطلاق میشود که به هنر فالگیری یا پیشگویی اشتغال دارد. این واژه از دو جزء کتاب به معنای اثر مکتوب و بین به معنی بیننده و مشاهدهگر تشکیل شده است و در مجموع به فردی اشاره میکند که با استفاده از یک کتاب مقدس یا اثر مکتوب، به ادعای کشف اسرار پنهان یا پیشبینی رویدادهای آینده میپردازد. این اصطلاح در متون کهن و فرهنگ عامه، اغلب هممعنا با واژههایی چون فالبین، فالگیر و فالچی به کار رفته است.
در سنتهای فرهنگی و باورهای مردمی، کتاببین معمولاً با مراجعه به صفحاتی خاص از کتابی مقدس مانند قرآن، دیوان حافظ یا شاهنامه، پس از نیت مراجع، به تفسیر ابیات یا عبارات آن میپردازد و آن را نشانهای از آینده یا پاسخی به پرسشهای فرد قلمداد میکند. این عمل که به تفأل یا فالگیری مشهور است، در طول تاریخ در بسیاری از جوامع به عنوان یک آیین نمادین برای دریافت راهنمایی یا توجیه رویدادها رواج داشته است. البته این نگرش، بیشتر بیانگر باوری فرهنگی است و از دیدگاه علمی فاقد اعتبار محسوب میشود.
از نظر زبانشناسی و اصطلاحشناسی، واژهٔ کتاببین در فرهنگهای معتبر فارسی همچون لغتنامهٔ دهخدا و فرهنگ معین با ارجاع به مدخلهای فالبین و فالگیر تعریف شده است. این جایگزینی و هممعنایی، نشاندهندهٔ کاربرد گسترده و مترادف این مصطلحات در زبان فارسی است. بنابراین، میتوان کتاببین را شکل دیگری از همان مفهوم فالگیری دانست که در آن، کتاب به عنوان ابزار و واسطهٔ اصلی آیین، جایگاهی نمادین و محوری دارد.