پویانمایی

{animation} [عمومی] شیوۀ فیلم سازی که در آن به تصاویر معمولاً نقاشی شده و اجسام بی حرکت تحرک بخشیده شود

انیمیشن ( به انگلیسی: Animation ) یا پویانمایی روشی در ساخت فیلم سینمایی است که در آن تصاویر ثابت[ الف]، به طریقی دستچین و مدیریت می شوند. زمانی که این تصاویر به صورت پیوسته و با سرعت خاصی پشت سر هم به نمایش دربیایند [ ب]، این توهم در ذهن بیننده به وجود می آید که جسمی در حال حرکت است یا شخصیتی زنده است[ پ]. به عبارتی فرایند ایجاد حرکاتی خیالی در تصاویر یا اشیاء غیرجاندار را انیمیشن می گویند.
انیمیشن می تواند در قالب رسانهٔ آنالوگ مانند «سینما و ویدئو» یا در رسانه های دیجیتال، «فرمتهای ویدئوی دیجیتال و GIF» باشد. برای نمایش انیمیشن می توان از تلویزیون، رایانه، پروژکتور یا فناوری های نو هم استفاده کرد. رایج ترین روش برای نمایش انیمیشن، سینما یا ویدئو است.
کلمه انیمیشن از کلمه لاتین animātiōn با ریشه animātiō به معنای زندگی بخشیدن گرفته شده است. معنای اصلی کلمه انیمیشن در زبان انگلیسی سرزنده است و بسیار قدیمی تر از معنی رسانه تصویر متحرک استفاده شده است. پویانمایی[ ت] واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای انیمیشن در انگلیسی است.
فارسی زبانان واژهٔ کارتون را در مفهوم cartoon animation ( نقاشی متحرک ) می فهمند و بکار می برند و هر نوع نقاشی فکاهی و طنز دیگر را با عنوان کاریکاتور می شناسند.
وظیفه انیمیشن زمانی آغاز می شود که کار فیلم زنده ( Live action ) به اتمام رسیده باشد. مهم ترین وجه تمایز انیمیشن از فیلم واقعی اصل انتزاع و فراواقعی ( سوررئالیستی ) بودن انیمیشن است. طنز و کمدی در انیمیشن نقش بسزایی دارد. از آنجا که شخصیتهای کارتونی ریشه در هنر کاریکاتور دارند و با اغراق سر و کار دارد، طنز از ویژگی های ذاتی و ماهوی انیمیشن است. کارتونها سرشار از آزادی هستند. در پردازش شخصیت و فضای کارتون ها مطلقاً هیچ محدودیتی وجود ندارد. شخصیتها می توانند کارهایی را انجام دهند که در دنیای واقعی امکان ناپذیر است. آنان می توانند با وجود جثه بزرگ از مسیرهای باریک رد شوند، بارها بمیرند و زنده شوند، به فضا سفر کنند و بدون نگرانی از سلامت هرچه می خواهند بخورند.
به هنرمندی که تصاویر انیمیشن را خلق می کند انیماتور یا پویانما گفته می شود. اغلب در انیمیشنهای قدیمی ( traditional animation ) فریم ها یک به یک عکسبرداری می شدند. در انیمیشنهای جدید ( modern animation ) بیشتر انیماتورها ترجیح می دهند از کامپیوتر برای ساخت انیمیشن استفاده کنند که علاوه بر کاهش چشمگیر زمان تولید و کم کردن هزینه های ساخت انیمیشن، از نظر تصویری نیز تولیدات جذاب تری به همراه داشته است. انیمیشن ها در فیلم ها و بازی های ویدیویی نیز استفاده می شوند. به عنوان مثال کارکتری مانند میکی ماوس توسط انیماتوری به نام آب آیورکس متحرکسازی شده و حتی ماریو، کاراکتر سری بازی های قارچ خور هم توسط یک انیماتور انیمت شده است [ ث].

💡 باگینسکی به عنوان یک هنرمند، بر این باور است که پویانمایی تنها یک ابزار برای سرگرمی نیست، بلکه یک وسیله برای بررسی و درک عمیق‌تر مسائل انسانی و جهانی است. این نگرش او را در پروژه‌های متنوعی که در دست دارد و در تلاش‌های او برای گسترش دامنه تاثیرگذاری پویانمایی

💡 جوجه اردک زشت کاملاً برخاسته از ذهن اندرسن بوده و وابستگی‌ای به هیچ داستان عامیانه قدیمی ندارد، نخستین بار در ۱۱ نوامبر ۱۸۴۳ به همراه سه داستان دیگر از اندرسن در کپنهاگ دانمارک انتشار یافت و تحسین منتقدان را برانگیخت. همچنین اقتباس‌هایی در قالب اپرا، موزیکال، و فیلم‌های پویانمایی از این داستان صورت گرفته‌است.

💡 برنامه «تاریخ بوسه» یا پیشینه بوسه از وی برای سرویس جهانی بی‌بی‌سی همانند دیگر برنامه‌هایش نامزد جوایز متعددی شد. او در سری فیلم‌های پویانمایی آسودگی‌های مخلوق در نقش یک نریان حاضر شده‌است و پروژه داستان مصور زیگ‌زاگ بی‌بی‌سی را مدیریت کرده‌است.

💡 جاستین چارلز رایت (۸ مارس ۱۹۸۱ - ۱۸ مارس ۲۰۰۸) یک پویانمای و طراح استوری‌برد آمریکایی بود که کمی بیشتر از یک سال تا زمان مرگش در استودیو پویانمایی پیکسار مشغول به کار بود.

💡 شصت و دومین دوره جشنواره فیلم کن از تاریخ ۱۳ تا ۲۴ مه ۲۰۰۹ در شهر کن در جنوب فرانسه برگزار شد. ایزابل هوپر هنرپیشه فرانسوی رئیس هیئت داوران این دوره بود. در تاریخ ۱۹ مارس ۲۰۰۹ اعلام شد که فیلم پویانمایی بالا به عنوان فیلم افتتاحیه انتخاب شده‌است. این برای اولین بار در تاریخ جشنواره بود که یک فیلم پویانمایی سه بعدی به عنوان فیلم افتتاحیه به نمایش در آمد.

💡 پویانمایی ایران امروزه توانسته جایگاهی بین‌المللی کسب کند. پویانمایی حفره ساخته وحید نصیریان و تولید شده توسط مرکز گسترش فیلم مستند و تجربی توانسته جایزه دوم ۱۹ امین جشنواره بین‌المللی فیلم اودینزه را در دانمارک، سال ۲۰۰۴ کسب کند.