یثرب. [ ی َ رِ ] ( اِخ ) نام مدینه حضرت رسول است. به نام نخستین اقامت کننده در آن یثرب بن قانیة از نژاد سام بن نوح نامیده اند. اما در تعیین مکان آن اختلاف است. بعضی گویند یثرب نام یک ناحیه و مدینه جزو آن می باشد و برخی برآنند که یثرب نام ناحیه ای از مدینه است و بنا بقول دیگر یثرب عبارت از خود مدینه است. گویند حضرت رسول از این نام اکراه داشت از این رو این بلد را «طیبه » و «طابة» نامند. ( از معجم البلدان ج 4 ص 1010 ). طیبه. طابه. مدینه. مدینة السلام. مدینة الرسول. مدینه منوره. اثرب. یندد. ( یادداشت مؤلف ): و اذقالت طائفة منهم یا اهل یثرب لا مقام لکم فارجعوا. ( قرآن 13/33 ).
اگر فساد کندهرکه او نبید خورد
بسا فساد که در یثرب است و در مکه.منوچهری.تا طرب و مطرب است مشرق و تا مغرب است
تا یمن و یثرب است آمل و استارباد.منوچهری.بولهب از زمین یثرب بود
لیک قد قامت الصلا نشنود.سنایی.چون ز راه مکه خاقانی به یثرب داد روی
پیش صدر مصطفی ثانی حسان دیده اند.خاقانی.به لبیک حجاج بیت الحرام
به مدفون یثرب علیه السلام.سعدی.وزیر مشرق و مغرب امین مکه و یثرب
که هیچ ملک ندارد چو او حفیظ و امین را.سعدی.و رجوع به مدینه در همین لغت نامه و معجم البلدان شود.
مدینه
یثرب (عراق). یثرب ( به عربی: ناحیة یثرب ) یک منطقهٔ مسکونی در عراق است که در استان صلاح الدین واقع شده است. یثرب ۵۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
رجوع شود به:مدینه
[ویکی الکتاب] معنی یَثْرِبَ: نام قدیم شهر مدینه (کلمه یثرب نام قدیمی مدینه طیبه است، قبل از ظهور اسلام این شهر را یثرب میخواندند، بعد از آنکه رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به این شهر هجرت کردند نامش را مدینة الرسول نهادند، و سپس کلمه رسول را از آن حذف کرده و به مدینه مشهور...
ریشه کلمه:
ثرب (۲ بار)یثرب (۱ بار)
نام قبلی مدینه منوره.. آنگاه که عدهای از منافقان و مریض القلبها میگفتند ای اهل یثرب ماندن شما در اینجا بی فایده است برگردید. میخواستند لشکریان اسلام را از کنار خندق و از اردوگاه متفرق کنند. این لفظ فقط یکبار در کلام اللَّه آمده است.
💡 بطحا به احترام حرم گشته محترم یثرب به اعتبار نبی جسته اعتبار
💡 به بیتالمعمور به مهسجید ئهقصی به یثرب زهمین به ئهرض بهطحا
💡 شعاع یثرب و بطحا فروغ خیف و منی چراغ سعی و صفا آفتاب رکن و مقام
💡 در تاریخ اسلام به ساکنان یثرب و اطراف آن که به پیامبری محمد بن عبدالله ایمان آورده و مسلمان شدند، انصار گفته
💡 بقدس و کعبه و جودی و یثرب و عرفات بصورة انجیل و بحرفهای زبور
💡 به رغم صدور حکم جهاد در سال نخست هجری، هیچ یک از اهالی یثرب در اعزامهای نخستین پیامبر برای تعرض به کاروانهای تجاری قریش حضور نداشتند. با بالا گرفتن نزاع میان قریشیان مکه و قریشیان مهاجر، جنگهای متعددی روی داد و رابطهای نو، میان مسلمانان یثربی و مهاجران شکل گرفت که سرآغاز آن جنگ بدر بود.
