یزدان بخش

یزدان بخش. [ ی َ ب َ ] ( اِخ ) نام وزیر هرمز پور نوشیروان. ( ناظم الاطباء ) ( از برهان ) ( آنندراج ). نام وزیر هرمز که بنابر نوشته بلعمی در مأموریت برای دلجویی بهرام چوبینه به دست پسر عم خود کشته شد و بزرگان به خونخواهی او هرمز را کور کردند و خسرو را به سلطنت رسانیدند: [ ملک هرمز را وزیری ] بود مهتر از همه وزیران نامش یزدان بخش. او را گفت ای ملک این [ هدیه بهرام چوبینه ] بسیار است ولیکن این یک نواله است از سوی بهرام، نگر تا سور چگونه بوده است که یک نواله از آن چندین بوده است. چون یزدان بخش این بگفت هرمز را کینه در دل افتاد و خشم گرفت بر بهرام با مردانشاه غلی و دوک دانی پنبه بفرستاد و نامه فرستاد... و خبر به هرمز آمددانست که خطا کرده است اندر کار بهرام. پس چون یزدان بخش را بخواند و گفت این همه تو کردی، ترا سوی بهرام باید شدن و عذر خواستن و گفتن که این من کردم و خطا کردم که بهرام کریم است ترا عفو کند وزیر اجابت کرد و برفت. پسرعمی بود او را با خود ببرد. این پسرعم خواست که به جای بهرام کار کند. یزدان بخش را بکشت و سرش برگرفت و پیش بهرام برد و گفت: سر دشمن ترا آوردم آن که ترا بد گفت. بهرام... بفرمود تا او را گردن بزدند چون خبر کشته شدن یزدان بخش به مداین رسید همه ٔمهتران گرد آمدند و... برفتند و اندر سرای هرمز افتادند و او را از تخت بزیر آوردند و هردو چشمش بکندندو تاج به دست وی سوی پرویز فرستادند به آذربایگان واو را بازخواندند و به پادشاهی ملک ایران بنشاندند.( از تاریخ بلعمی چ پروین گنابادی صص 1079 - 1081 ).

💡 این رویداد به نام ایرج یزدان بخش، پدر صنعت خراسان و بنیان گذار گروه صنعتی پارت لاستیک و با هدف حمایت از طرح های فناورانه دانشجویان و فارغ التحصیلان دانشگاه فردوسی مشهد شکل گرفت. کلیه مراحل برگزاری و داوری این رویداد توسط دانشگاه فردوسی مشهد برگزار می شود و آیین اختتامیه و مراسم اهداء جایزه آن هر ساله یکم اسفندماه همزمان با زادروز ایرج یزدان بخش برگزار می گردد.

💡 ایرج یزدان بخش (زادهٔ ۱ اسفند ۱۳۱۹ – درگذشتهٔ ۱۳ فروردین ۱۳۹۹) کارآفرین پیشکسوت ایرانی و پدر صنعت خراسان و مدیر عالی و بنیانگذار گروه صنعتی پارت لاستیک بود. او از بنیانگذاران و پیشکسوتان صنعت تولید قطعات خودرو در ایران محسوب می‌شود.

💡 برگزاری مراسم اعطای نخستین جایزه فناورانه ایرج یزدان بخش در دانشگاه فردوسی مشهد