محمد بن زید

💡 پس از قتل محمد بن زید توسط سامانیان در نزدیکی گرگان، ناصر کبیر به نزد جستان بن وهسودان در دیلم گریخت. وی به جستان اطمینان داد که درپی کسب قدرت سیاسی نیست و هدفش تنها تبلیغ اسلام است. مدتی بعد، بسیاری از دیلمیان و حتی شماری از خانواده جستان مسلمان شدند.

💡 با قدرت گرفتن علویان زیدی در طبرستان در سال ۲۵۰ ه. / ۸۶۴ م. این ناحیه در عمل از دست خلافت عباسی خارج شد. علویان که از اساس مخالف خلافت بودند. در زمان محمد بن زید از این سلسله؛ وی قدرت کامل در طبرستان را به دست گرفته بود و حتی می‌توانست کنش‌هایی خارج از ناحیهٔ طبرستان انجام دهد.

💡 محمد بن زید به عنوان یکی از شخصیت‌های مهم در تاریخ صدر اسلام شناخته می‌شود که نقش‌های مختلفی در وقایع آن دوران داشت.

💡 در برخی از منابع تاریخی، زندگی و فعالیت‌های سیاسی محمد بن زید با جزئیات بسیار زیادی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

💡 پژوهشگران تاریخ اسلام تلاش می‌کنند تا با بررسی اسناد قدیمی، جایگاه واقعی محمد بن زید را در ساختار قدرت آن دوران مشخص کنند.