زازا

زازا. ( اِخ ) طبقه ای از ایرانیان در میان اکراد. مرحوم رشید یاسمی آرد: در قرن بیستم تحقیق محققان به اینجا رسید که در میان اکراد یک طبقه ایرانی دیگر هم هست به اسم گوران زازا که غیر از کرد هستند. ( تاریخ کرد رشید یاسمی ص 98 ). و آنان را لهجه ای است بنام زازائی. رجوع به ماده زیر شود.

یکی از لهجه های ایرانی ( از شعب کردی ) شامل لهجه های سیورک بجق چبخچور کغی کر چرمق و پالو است.
طبقه ای از ایرانیان در میان اکراد

زازا (داغستان). زازا ( به لاتین: Zaza ) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در داغستان واقع شده است.

از زبان های شمال غربی ایرانی، دربردارندۀ مجموعه ای از گویش های همگون، با گویشورانی در ناحیۀ زازا (استان سیواس) واقع در شمال غربی ارزنجان در شمال شرقی، روستای گِرگِر در جنوب غربی و موتکی (استان بدلیس) در جنوب شرقی ترکیه. حدود یک ششم از جمعیت کُرد ترکیه را زازاها تشکیل می دهند. زازا، نامی است که کردهای ایرانی و عراق به کردهای ترکیه داده اند، اما در استان تونجلی ترکیه به آن ها کرمانج و به زبانشان کرمانجی می گویند. زازاهای شیعه، هموطنان سُنی خود را زازا و زازاهای سنی، زازاهای شیعه را قزلباش می گویند. نوشته های اندکی به زازا در دست است که به سال های آغازین قرن۲۰م مربوط است.

💡 طبق یک افسانه، اورنیر در سال ۳۱۳ به لطف تلاش تیرداد سوم ارمنستان و گریگور روشنگر، مسیحیت را به عنوان دین دولتی آلبانی قفقاز پذیرفت. با این حال، محققان ولفگانگ شولزه، زازا الکسیدزه و یوست گیپرت استدلال کردند که با توجه به حرفه سیاسی اورنایر و همچنین معاصر بودن او با پاپ ارمنستان، این امر بعید است. به احتمال زیاد این افزوده بعدی به سنت است؛ بنابراین شرایط تبدیل او راز است.

💡 زبان مردم پاوه و هه‌ورامانات هورامی است. هورامی دارای چند زیر شاخه شامل لهونی، تختی، بیسارانی، حلبچه‌ای و شیخانی و پاوه ای است. در مورد ماهیت زبان هورامی و جایگاه آن در گروه زبان‌های شمال غربی ایران دیدگاه‌ها گوناگون وجود دارد از جمله اُرانسکی که آن را گونه‌ای از گویش‌های گورانی و زازا شاخهٔ زبان‌های پارتی اشکانی می‌داند.

💡 مردوخ می‌گوید: «باددلی قریب هزار خانواری از آنها در الشگر و یوزغاداند، هفتصد خانواری هم در زازا هستند. همهٔ ایل اهل تشیع هستند.»