خانه خیز

خانه خیز. [ ن َ / ن ِ ] ( نف مرکب ) خیزنده از خانه یعنی چیزی که بی قصد از خانه بهم رسد. ( آنندراج ). آنچه از خانه بدست آید بدون آنکه آدمی را در بدست آوردن آن قصد بوده است، از خانه بی زحمت آدمی بدست آید:
گهی با چنان گوهر خانه خیز
چو بوطالبی را کنی سنگ ریز.نظامی ( از آنندراج ).بپاسخ دگر باره شد شاه تیز
که خواب از خیالی بود خانه خیز.نظامی.چون شوق تو هست خانه خیزم
خوش خسبم و شادمانه خیزم.نظامی.اگر خانه خیزی قرارت کجاست
ور از زر درآیی دیارت کجاست.نظامی.|| کوچانیده. از منزل برکنده: کوچاندن با اهل و اسباب و فرود آوردن شمس الدین محمد شاه را با رعایا و خانه خیز بردن ایشان را بقهستان در سال ششصد و هشتادهشت. ( تاریخ سیستان ).

خیزنده از خانه یعنی چیزیکه بی قصد از خانه بهم رسد.

💡 ساکنان بوستان رفتند چون گل خانه خیز چشم خود پوشیده فکر آشیان دارم هنوز

💡 بلبلان رفتند از صحن گلستان خانه خیز بینوایم همنشین زاغ و زغن باشد مرا

💡 بهر طوف آستان کوی آن گل پیرهن از گلستان خانه خیز امروز بلبل آمده

💡 به شیرین بوسه را بازار تیز است که شیرینی لبش را خانه خیز است

💡 خار و خس آیند بهر پای بوسی خانه خیز آشنا گر شعله آتش نفس باشد مرا