ریشه قرآنی بَغی در زبان عربی به معنای تجاوز از حد، ستم کردن، ظلم ورزیدن، یا طلب امری به ناحق است. در قرآن کریم، این واژه و مشتقات آن حدود ۹۶ بار تکرار شده است که نشان از اهمیت محوری این مفهوم در آموزههای دینی دارد. این مفهوم اغلب در سیاق نهی از ستم بر دیگران، یا طغیان بر حق و نظم الهی به کار میرود؛ مانند «بَغْیٌ بِغَیْرِ الْحَقِّ» که صراحتاً تجاوز غیرقانونی و ناعادلانه را نکوهش میکند. تکرار فراوان این ریشه (۹۶ بار) در کلام وحی، بر ضرورت پایبندی به عدالت و پرهیز از هرگونه تعدی و زورگویی تأکید میورزد، زیرا تجاوز، ریشه بسیاری از ناهنجاریهای اجتماعی و فردی است.
گستره معنایی بَغی تنها به ظلم فیزیکی محدود نمیشود، بلکه شامل تجاوز به حقوق معنوی، سرپیچی از فرمانها، و حسادت یا حرص ورزیدن برای دستیابی به جایگاه یا اموالی است که شایستگی آن را نداریم یا از راه نادرست به دنبال کسب آن هستیم. در ادبیات فارسی و متون رسمی، این مفهوم با واژگانی چون تجاوز، عدوان، ظلم، و سرکشی معادلسازی شده و همواره در مقابل مفاهیمی چون عدل، قسط، و حقمداری قرار میگیرد. رعایت این اصل اخلاقی که تجاوز به حقوق دیگران ممنوع است، زیربنای تشکیل یک جامعه سالم و مبتنی بر اخلاق محسوب میگردد.
