کلمهی «ساعه» در فارسی به معنای زمان کوتاه، لحظه، یا گاهگاه است و معمولاً برای اشاره به مقطع زمانی کوتاه یا دقیق استفاده میشود. این واژه از ریشهی عربی گرفته شده و در متون فارسی کلاسیک و ادبیات اسلامی کاربرد داشته است. در معانی گستردهتر، ساعه میتواند به ساعت نیز اشاره داشته باشد، اما اغلب در متون قدیمی به معنی لحظهای زودگذر یا زمان محدود به کار رفته است. این واژه در ادبیات فارسی گاهی برای بیان اهمیت زمان، گذر لحظهها یا موقعیتهای حیاتی به کار رفته است. این کلمه بار معنایی توصیفی دارد و نشاندهنده کوتاهی، گذرایی یا اهمیت لحظهای زمان است. از نظر معنایی، «ساعه» با واژههایی مانند لحظه، زمان کوتاه، آنی و موقعیت هممعنی است. در مکالمات روزمره امروز کمتر به شکل ادبی «ساعه» به کار میرود و بیشتر جای خود را به «لحظه» یا «ساعت» داده است. در متون دینی و ادبی، این واژه گاهی به موقعیتهای سرنوشتساز یا لحظات حیاتی نیز اشاره دارد.
ساعه
فرهنگ فارسی
ساعات و ساع
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی سَاعَةِ: قیامت - قطعه ای از زمان
ریشه کلمه:
سوع (۴۸ بار)
منظور از «ساعة» روز قیامت است و علت انتخاب این نام (ساعة) برای روز قیامت این است که یا حساب مردم در آن ساعت با سرعت انجام می گیرد و یا اشاره به ناگهانی بودن وقوع آن است که در ساعتی برق آسا مردم از جهان برزخ به عالم قیامت منتقل می شوند، یا به خاطر این که اعمال بندگان به سرعت مورد حساب قرار می گیرد.
ولی این احتمال نیز وجود دارد که «ساعة» کنایه از حوادث هولناک بوده باشد، زیرا آیات قرآن مکرّر می گوید: شروع قیامت با یک سلسله حوادث فوق العاده هولناک همچون زلزله ها، طوفان ها و صاعقه ها همراه است و یا اشاره به ساعت مرگ بوده باشد، ولی تفسیر اول نزدیک تر به نظر می رسد. کلمه «ساعة» در سوره «حجّ» گر چه بعضی احتمال داده اند به معنای لحظه مرگ و مانند آن بوده باشد، ولی آیات بعد، نشان می دهد که منظور از آن پایان جهان و قرار گرفتن در آستانه قیامت است مخصوصاً که با کلمه «بغتة» (ناگهانی) همراه است. و می دانیم «ساعَة» در لغت عرب به معنای جزء کمی از زمان است.
جزئی است از اجزاء زمان (راغب) جوهری آن را وقت حاضر گفته است. آن در قرآن به معنی مطلق وقت آمده خواه بسیار جزئی باشد مثل. و یا متعارف مثل. و نیز از قیامت با آن تعبیر آمده مثل،،. به نظر میاید: در بعضی از آیات مراد از وقت مرگ است مثل. در این صورت عذاب آن است که مرگ در آن نباشد و مثل. پیوسته در شک بودن روشن میکند که غرض از ساعت آمدن مرگ است و آن با قیامت بودن نمیسازد مگر آنکه بگوئیم کفّار در برزخ هم در حال مریهاند. ساعت آنگاه که در قیامت و مرگ به کار پیوسته با الف و لام عهد آمده و در غیر آن نکره استعمال شده است. *. معنی آیه در «رسو» گذشت.
جمله سازی با ساعه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هوای مدح تو هر ساعه در ضمیر سخنور قذان کنند چو سودای حک و ناخن اجرب
💡 آری جنون ساعه شرط شجاعت است با مایه خرد نکند هیچ کس نری
💡 اصبحت تبریز عندی قبله او مشرقا ساعه اضحی لنور ساعه ابغی الصلا
💡 از سید انبیاء صلی الله علیه و آله و سلم مروی است که فرمودند: «مقرب ترین مردم در روز قیامت در نزد خدا پادشاه عادل است، و دورترین ایشان از رحمت خدا پادشاه ظالم است» و باز از آن بزرگوار مروی است که «عدل ساعه خیر من عباده سبعین سنه» یعنی «عدالت کردن در یک ساعت بهتر از عبادت هفتاد سال است».