کلمه شیدا در زبان فارسی به معنای عاشق یا شیفته و مجنون است و به فردی اشاره دارد که به شدت عاشق یا دلبسته است. این واژه به طور خاص در ادبیات و شعر فارسی به کار میرود و به نوعی از عشق عمیق و شدید اشاره دارد.
معانی و مفاهیم:
عاشق و دلبسته: این واژه به معنای کسی است که به شدت به کسی یا چیزی عشق ورزیده و در این عشق غرق شده است.
مجنون: در برخی موارد، شیدا به معنای کسی است که به خاطر عشق خود دچار دیوانگی یا جنون شده است.
کاربردها:
ادبیات: این واژه در اشعار و متون ادبی به عنوان نمادی از عشق عمیق و شدید به کار میرود. به عنوان مثال: دل شیدا به یاد تو همیشه میتپد.
توصیف احساسات: در توصیف افرادی که به شدت عاشق هستند و در دنیای عشق غرق شدهاند، به کار میرود. این واژه نمایانگر حالتی است که در آن فرد احساساتی عمیق و شدید را تجربه میکند و به نوعی از خود بیخود شده است.
به عنوان اسم:
شیدا همچنین به عنوان یک نام دخترانه در فرهنگ فارسی استفاده میشود. این نام به معنای عشق و دلبستگی عمیق است و به زیبایی و لطافت احساسات عاشقانه اشاره دارد.
معادلات و مترادفها:
مترادفها: عاشق، دلداده، مجنون.
معادلها در زبانهای دیگر: در انگلیسی: infatuated یا enamored.
شیدا. [ ش َ / ش ِ ] ( ص ) در زبان اکدی «شدو». نام عفریتی است. در عبری «شد» و در آرامی «شدا» به معنی دیو است. دیوبت. دبت شد. ( از یشتها ج 1 ص 38 ) ( از حاشیه برهان چ معین ). دیوانه و لایعقل. ( برهان ) ( رشیدی ) ( غیاث ) ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). دیوانه. مجنون. ( یادداشت مؤلف ). دیوانه. ( لغت فرس اسدی ). بی عقل و بی هوش. ( ناظم الاطباء ). || آشفته. ( انجمن آرا ) ( آنندراج ) ( فرهنگ رشیدی ) ( غیاث ). سرگردان. ( لغات شاهنامه ). آشفته و سرگردان. ( لغت فرس اسدی ). آشفته و سرگردان. ( اوبهی ). هائم. حیران. ( زمخشری ). آشفته از عشق. ( ناظم الاطباء ). سخت عاشق. واله. سخت شیفته. ( یادداشت مؤلف ). شیفته:
دل برد چون بدانست کم کرد ناشکیبا
بگریخت تا چنینم دیوانه کرد و شیدا.دقیقی.بمردی ز خورشید پیداتر است
به پیکار از شیر شیداتر است.فردوسی.برآمد پیلگون ابری ز روی نیلگون دریا
چو رای عاشقان گردان چو طبع بیدلان شیدا.فرخی.نکرد این دوستی بر دایه پیدا
وگرچه گشته بود از مهرشیدا.اسدی.عالم قدیم نیست سوی دانا
مشنو محال ِ دهری شیدا را.ناصرخسرو.نه سخن گفتن نباشد هرچه آنرا نشنوی
این چنین در دل تصور مردم شیداکند.ناصرخسرو.وآنکه گوید خواست ما را نیست میگوید خرد
کاین همانا قول مرد مست یا شیداستی.ناصرخسرو.گرچه تو ز پیغمبری و چون تو
با عقل و سخن بیهشی و شیدا.ناصرخسرو.درست وراست صفات تو گویم و نه شگفت
درست و راست شنیدن ز مردم شیدا.مسعودسعد.یکی بگرید بربیهده چو مردم مست
یکی بخندد خیره چو مردم شیدا.مسعودسعد.ز پستی لاله شد خندان چو روی دلبر گلرخ
ز بالا ابر شد گریان بسان عاشق شیدا.مسعودسعد.چون مست شیدا در شب یلدا بر در و دیوار می افتادم. ( مقامات حمیدی ).
کعبه قطب است و بنی آدم بنات النعش وار
گرد قطب آسیمه سر شیداو حیران آمده.خاقانی.تا تو به پری مانی شیدای توام دانی
یک شهر چو خاقانی شیدای تو اولی تر.خاقانی ( دیوان چ سجادی ص 621 ).شیدای هر مهوش نه ام جویای هر دلکش نه ام
(شَ ) (ص. ) ۱ - شیفته. ۲ - دیوانه. ۳ - آشفته از عشق.
۱. عاشق، آشفته از عشق.
۲. [قدیمی] آشفته، پریشان.
۳. [قدیمی] دیوانه، مجنون.
علی اکبر موسیقیدان و شاعر تصنیف ساز ایرانی ( قر. ۱۳ ه. ). تصنیفهای وی مقبول عموم بود و عارف او را بر خود مقدم میدانسته و از او به نیکی یاد کرده است. شیدا مردی درویش و وابسته بود. مختصر سه تاری میرد و خط نستعلیق را هم خوش مینوشت. آهنگها و اشعارش بسیار مطلوب و دلنشین است ولی صورتی نازیبا و قلبی پر از مهر و وفا - که همواره بکمند عشق زیبا رویان گرفتار بود - داشت. آهنگهای وی- با آنکه متجاوز از ۵٠ سال از تاریخ سرودن آنها میگذرد-هنوز دارای لطف و جاذبه است.
آشفته، شیفته، آشفتگی، شیفتگی، شیدایی
( صفت ) ۱ - آشفته شیفته. ۲ - دیوانه مجنون. ۳ - عاشق.
اسم: شیدا (دختر) (فارسی، آرامی) (تلفظ: šeydā) (فارسی: شِيدا) (انگلیسی: sheyda)
معنی: آشفته، شیفته، دیوانه، عاشق، دلداده، ( در قدیم ) آشفته و پریشان، ( در عرفان ) شدت غلیان عشق و عاشقی را گویند، در این مقام عاشق خود را فراموش می کند، اهل جذبات را نیز شیدا گویند، در این مقام عاشق خود را فراموش می کند اهل جذبات را نیز شیدا گویند
{manic} [روان شناسی] 1. ویژگی فرد دچار شیدایی 2. فرد دچار شیدایی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 کی بود ای گل که تنگت در دل شیدا کشم چند ناز سرو و جور غنچهٔ رعنا کشم
💡 پارکهای ملت، شیدایی، فرهنگ، میر داوود و مجتمع تفریحی استقلال از جمله پارکهای دیگر معروف هرات هستند. پارک اکو که به تازگی توسط اعضای اکو تهداب گذاری شدهاست مورد استقبال زیاد مردم قرار گرفت.
💡 ای نسیم از چیست زلفش را پریشان کردهای صد دل شیدا به هم دست و گریبان کردهای
💡 امامزاده شیدای نازار مربوط به دوره سلجوقیان به بعد است و در شهرستان قروه، روستای ظفر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
💡 از کسی لطفی نمی بینم که گویم مدح او بر جمال دلبری هم عاشق و شیدا نیم