حصافت

حصافت. [ ح َ ف َ ] ( ع اِمص ) استواری خرد. استوارخرد شدن. خردمندی. تمام خرد شدن. ( دهار ). محکم عقل بودن. استواری عقل. ( غیاث ). محکمی عقل. جودت رای.متانت رای. تمام خردی. ( ترجمان جرجانی ترتیب عادل ). قوی رایی. تمام خرد و قوی رای شدن. تمام خرد شدن. ( زوزنی ). حصافت رای یا حصافت عقل؛ استواری آن. استحکام رای. استحکام عقل: اما بر شهامت و تمامی حصافت وی اعتماد هست که به اصل نگرد و به فرع دل مشغول ندارد. ( تاریخ بیهقی ص 333 ). جوانی با حصافت کهول. ( تاریخ بیهقی ص 361 ). امیرک طوس و جمعی که بحصافت موسوم بودند... گفتند صواب آن است که... ( تاریخ بیهقی ). وبحقیقت کان خرد و حصافت و گنج تجربت و ممارست است. ( کلیله و دمنه ). و اعتماد بر کرم عهد و حصافت رای تومقصور داشته ایم. ( کلیله و دمنه ). و بدین کتاب کمال خرد و حصافت او میتوان شناخت. ( کلیله و دمنه ). امّا من نیز نزدیک خاندان حصافت معذورم. ( جهانگشای جوینی ). لباس وجود را بطراز سعادت مزین و روان او به انوارحصافت روشن گرداند. ( جهانگشای جوینی ). || استواری. محکمی. محکم شدن. استوار شدن. || صاحب غیاث بکلمه، معنی خشکی و تنگی هم داده است و در دیگر لغت نامه ها دیده نشد. ( یادداشت بخط مؤلف ).

(حَ فَ ) [ ع. حصافة ] (مص ل. ) عقل و رأی نیکو و استوار داشتن.

۱. عقل استوار و رٲی نیکو داشتن.
۲. استواری عقل و رٲی.

۱ - ( مصدر ) خرد استوار داشتن رای نیکو داشتن. ۲ - ( اسم ) استواری عقل پختگی رای و عقیده خردمندی.

حصافة
عقل و رأی نیکو و استوار داشتن.

💡 و پادشاه موفق آنست که چون مهمی حادث گردد وجه تدارک آن بر کمال خرد و حصافت او پوشیده نگردد و طریق تلافی آن پیش رائد فکرت او مشتبه نماند، و المرء یعجز لا المحالة. و تفصی از چنین حوادث و دفع آن جز به عقل و ثبات و خرد و وقار ممکن نشود.

💡 برزویه گفت: قوی تر رکنی بنای مودت را کتمان اسرار است، و من در اطن کار محرم دیگر ندارم و اعتماد برکرم و عهد و حصافت تو مقصور داشته ام. و می‌توانم دانست که خطری بزرگست، اما بمروت و حریت آن لایق تر که مرا بدین آرزو برسانی، و اگر از آن جهت رنجی تحمل باید کرد سهل شمری، و آن را از موونات مروت و مکرمت شناسی.