حاجات واژهای عربی و جمع حاجَة است که در فارسی نیز با تلفظ مشابه و نگارش یکسان به کار میرود. این کلمه در حوزههای زبانی و فرهنگی مختلف، از جمله فارسی و عربی، دامنهای گسترده از معانی را در بر میگیرد. در مفهوم کلی، به نیازها، ضرورتها، درخواستها و مقاصد انسان اشاره دارد و اغلب در بافتهای ادبی، عرفانی و روزمره برای بیان احتیاجات مادی یا معنوی به کار میرود.
در زبان و ادبیات فارسی، این واژه جایگاهی ویژه دارد و علاوه بر معنای عمومی نیاز، در ترکیباتی چون «حاجات معنوی»، «حاجات دنیوی» و نیز در عبارت دعایی «قضای حاجات» بهکار میرود. از منظر دستوری، این کلمه در فارسی به عنوان اسم جمع شناخته میشود و میتوان آن را با واژههای هممعنای فارسی مانند «نیازها»، «خواستهها» یا «ضرورتها» جایگزین نمود؛ هرچند بار معنایی و ظرافت عاطفی آن در متون کهن یا متون مذهبی غالباً حفظ میشود.
