جوزجان

جوزجان. [ ج َ ] ( اِخ ) قریه ای است دوفرسنگی کمتر میانه جنوب و مغرب شهر داراب. ( فارسنامه ).
جوزجان. [ ج َ ] ( اِخ ) جوزجانان. از شهرهای بلخ خراسان است و میان مرورود و بلخ واقع است. قصبه آنرا یهودیه گویند واز شهرهای آنست انبار و فاریاب و کلار. یحیی بن زیدبن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب در اینجا بقتل رسید. گروه کثیری از محدثان بدان منسوبند. ( معجم البلدان ).

از شهرهای بلخ خراسان است و میان مرو رود و بلخ واقع است.

جوزجان (داراب). جوزجان یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در استان فارس واقع شده است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جوزجان ۹۲۵ نفر جمعیت دارد.

جوزْجان
(یا: جوزجانان، در متون کهن فارسی: گوزگان) استانی در شمال افغانستان، واقع در غرب استان بلخ، به مساحت ۱۱,۷۹۲ کیلومتر مربع. کرسی آن شهر شبرغان (شبورقان)، و شهرهای مهم آن سرپل، سنگ چارک، میمنه و اندخوی است. ازبکان بزرگ ترین گروه قومی استان جوزجان را تشکیل می دهند و در کنار آنان اقوام ترکمن، هزاره، تاجیک و پشتون سکونت دارند. جوزجان پلی میان بلخ و مروالرود بود و از این طریق ایران را به نواحی شمال شرقی آن مرتبط می کرد. جوزجان در ۳۳ق/۶۵۴م به دست اقرع بن حابس تمیمی، سرکردۀ بخشی از سپاهیان احنف بن قیس، تصرّف شد. به نوشتۀ نخستین جغرافیادانان عرب، کرسی جوزجان شهر یهودیه بود. یحیی بن زید در ۱۲۵ق/۷۴۳م از خراسان به جوزجان گریخت و در جنگ با قوای نصر بن سیار کشته شد. جوزجان در دورۀ سامانیان قلمرو آل فریغون بود. اینان از حدود ۲۷۹ق/۸۹۲م بر این ناحیه حکومت داشتند و با غزنویان پیوندهای خانوادگی برقرار کرده بودند. پس از مرگ ابونصر احمد بن ابوالحارث، آخرین حاکم فریغونی در ۴۰۱ق/۱۰۱۱م، جوزجان به قلمرو دولت غزنویان پیوست.

[ویکی فقه] جوزْجان، ناحیه تاریخی و ولایتی (استانی ) در افغانستان می باشد.
این ناحیه در ابتدای فلات ایران، در شمال غربی افغانستان قرار دارد و کمابیش مطابق با ولایات کنونی جوزجان و فاریاب است.
معنای جوزجان
جوزجان معرّب واژه فارسی گوزگان (گوز به معنای گردو+ گان، پسوند اسم مکان ساز) است. نام آن به صورتهای جوْزجَانان و گورگانان هم ضبط شده است.
تاریخ بنای جوزجان
فردوسی تاریخ بنای جوزجان را به دوره پیشدادیان نسبت داده و جوزجان را ستوده است. ابن خرداذبه پادشاه جوزجان را کُوزَکان خُذاه خوانده است. محدوده این ناحیه در دوره های گوناگون متغیر بوده و گاهی از شمال به آمودریا (جیحون ) و مرغاب محدود می شده است.
وقایع مهم جوزجان
...
[ویکی شیعه] جوزجان سرزمینی کهن در خراسان بزرگ، واقع در میان بلخ و مرو، که امروزه نام ولایتی (استانی) در شمال افغانستان است. یحیی بن زید در قیامی بر ضد بنی امیه، در این منطقه کشته شد و همان جا دفن گردید.
از تاریخ جوزجان در پیش از اسلام اطلاع چندانی در دست نیست. در وندیداد (از نسک های پنج گانه اوستا) از شهری به نام «نیسایه» یاد شده که مرکز جوزجان بوده است. از نوشته وندیداد این گونه پیداست که سرزمین جوزجان از نخستین زیست گاه های آریائی ها در کوچ بزرگ شان به ایران بوده است.
تاریخ جوزجان در پیش از اسلام را باید در تاریخ نواحی شمال غربی پادشاهی کوشانیان و سپس در تاریخ مرزهای شرقی ساسانیان بررسی کرد.

از شهرهای بلخ در خراسان در میان مرورود و بلخ جای دارد. و از شهرهای آن انبار و فاریاب و کلار است.

💡 با آنکه مردم، با به میان آمدن سامان آلات موسیقی مدرن و جدید؛ از موسیقی محلی فاصله گرفته‌اند؛ اما اخیراً دوباره همان موسیقی محلی و سابقه، مورد توجه قرار گرفته‌است و در مورد ترویج موسیقی محلی آموزشگاه ایدن در شهر شبرغان به فعالیت آغاز نموده که پیشقدم موسیقی محلی جوزجان می‌باشد.

💡 آلِ فَریغون، سلسلهٔ کوچکی از فرمانروایان آریایی بودند که از حدود ۲۷۹ق/۸۹۲م تا ۴۰۱ق/۱۰۱۰م بر ناحیه جوزجان و پیرامون آن حکمرانی کردند. این فرمانروایان در بیش‌تر دوران حکومت خود تحت حمایت سامانیان بودند و سرانجام به دست سلطان محمود غزنوی منقرض شدند.

💡 جمعیت ولایت جوزجان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۹، ۶۰۲ هزار و ۸۲ نفر است که بیشتر آن‌ها در روستا‌های این ولایت سکونت دارند.

💡 او حدود ۶۰ سال سن دارد و به طایفه هوتک تعلق دارد و در ولسوالی ملاکوت جوزجان متولد شده‌است. شیخ هبت‌الله در میان طالبان بیشتر یک چهره مذهبی است و اگرچه تجربیات زیادی در زمینه مسائل نظامی ندارد و بیشتر مسئول فتواهای مذهبی این گروه است اما در تمام تحولات طالبان عضو رهبری این گروه بوده‌است.

💡 ابوعلی جوزجانی گوید ولی آن بود که از حال خویش فانی بود و بمشاهدت حق باقی بود و حق متولّی اعمال او بود، انوار تولّی برو پیوسته گردد، او را بخود هیچ اخبار نباشد و با غیر خدای قرارش نباشد.

💡 در پهلوی کلالی و پوستین دوزی ولایت جوزجان، مسگری، زرگری، قالین بافی، گلیم بافی، نمدبافی و خامکدوزی از صنایعی دستی و قدیمی این ولایت بشمار می‌رود.