پاداش نیکیها را ثواب مینامند و در موضوعاتی مانند طهارت، نماز، خمس، روزه، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر و ارث به آن پرداخته شده است. خداوند متعال به منظور مصلحت بندگان، وظایف الزامی و غیر الزامی را بر عهده آنان قرار داده است. بندگان با انجام این وظایف هیچ حقی بر خداوند ندارند؛ اما خداوند مهربان این بندگان را مشمول فضل و رحمت خود قرار داده و برای اعمال نیک آنان پاداشی تعیین کرده است. هر فردی که موفق به انجام عمل نیک و مورد پسند خداوند شود، مستحق پاداش است؛ اما پاداش آخرت تنها به مؤمنان اختصاص دارد.
ثواب
لغت نامه دهخدا
ثواب. [ث َ ] ( ع اِ ) هر عملی که از بندگان ایزدتعالی سر زندکه در ازاء آن بنده استحقاق بخشایش و آمرزش الهی رادریابد... آنرا ثواب نامند و برخی گفته اند ثواب بخشیدن است آنچه را ملایم طبع آدمی باشد. ( تعریفات سید جرجانی ). مقابل عقاب. کرفه. مزد طاعت. || عوض. اجر. جزاء. جزاء خیر در آخرت. ( غیاث اللغة ). حسنة. پاداش: غزوی نیکو برود بر ایشان امسال وثواب آن خداوند را باشد. ( تاریخ بیهقی ). ثمره این اعتراف و رضا آن است که احاطه کند زیادتی فضل خدا راو دریابد مرتبه بلند ثواب را. ( تاریخ بیهقی ). و چنان دید امیرالمؤمنین... که بگرداند خاطر خود را از جزع بر این مصیبت ها بسوی باز یافت اجر و ثواب. ( تاریخ بیهقی ). در حالتی که خواهان است چیزی را که نزد اوست از ثواب. ( تاریخ بیهقی ). مردم را که ایزد... این دو نعمت عطا داده است لاجرم از بهایم جداست و به ثواب و عقاب میرسد. ( تاریخ بیهقی ). و حشر و قیامت خواهد بود و سؤال و جواب و ثواب و عقاب. ( تاریخ بیهقی ).
از تو بکشم عقاب دنیا
از بهر ثواب آن جهانی.ناصرخسرو.آنکه بی خدمتی ثواب دهیش
بایدش دید بی گناه عقاب.مسعودسعد.بر تو فرخنده باد ماه صیام
خلد بادت ز کردگار ثواب.مسعودسعد.مگر که خدمت تو طاعت خدای شده ست
که هست بسته در او خلق را ثواب و عقاب.مسعودسعد.و همت بر اکتساب ثواب آخرت مقصور گردان. ( کلیله و دمنه ). و در کتب طب آورده اند که فاضلترین اطباء آنست که بر علاج از جهت ثواب آخرت مواظبت نماید. ( کلیله و دمنه ). در معنی بعث و قیامت و ثواب و عقاب بر سبیل افترا چیزی نگفتم. ( کلیله و دمنه ص 51 ). و ثواب و ثناء آن ایام میمون ملک را مدخر شود. ( کلیله و دمنه ). و ثواب آن روزگار همایون اعلی را مدخر گردانیده گشت. ( کلیله و دمنه ). آنگاه نفس خویش را میان چهار کار مخیر گردانیدم: وفور مال و ذکر سایر و لذات حال و ثواب باقی. ( کلیله و دمنه ). و آنکه سعی برای مصالح دنیا مصروف داردزندگانی بر وی وبال باشد و از ثواب آخرت بازماند. ( کلیله و دمنه ). آن که طالبند [ دنیا جویان ] فراخی معیشت و رفعت منزلت و رسیدن بثواب آخرت. ( کلیله و دمنه ). اگر کسی... از مال حلال صدقه دهد چندان ثواب نیابد که یکساعت از روز برای حفظ مال... در جهاد باشد. ( کلیله و دمنه ). غایت نادانی است... چشم داشتن بثواب آخرت به ریا در عبادت. ( کلیله و دمنه ).
فرهنگ معین
فرهنگ عمید
۱. پاداش کار خوب و پسندیده در جهان آخرت.
۲. [مجاز] کار خوب و پسندیده.
فرهنگ فارسی
( اسم ) ۱- مزد پاداش. ۲- پاداش هرعمل نیک که از بندگان خدای سرزند و درازای آن بنده استحقاق بخشایش و مزد و اجریابد کرفه. ۳- احسان. ۴- عوض اجر جزائ.
مردی صاحب تدبیر و شجاعت وزیر حضرت داود قاتل شلوم ابن داود که بدست سلیمان بقتل رسید
ویکی واژه
احسان.؛ ~ کردن و کباب شدن عمل نیک شخص با سوءظن و عکس العمل ناخوشایند مواجه شدن.