ترحیم

ترحیم. [ ت َ ] ( ع مص ) مهربانی کردن بر کسی. ( منتهی الارب ) ( از آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || رحمک اﷲ گفتن کسی را. ( منتهی الارب ) ( آنندراج )( ناظم الاطباء ). ترحم. ( المنجد ) ( اقرب الموارد ). طلب آمرزش کردن بر کسی، و ترحیم در این مورد فصیح تر از ترحم است. ( از اقرب الموارد ). و رجوع به ترحم شود.
- مجلس ترحیم؛ در تداول فارسی امروز بمعنی مجلس سوگواری، عزاخانه، مجلس ختم و پرسه است.

(تَ ) [ ع. ] (مص م. ) ۱ - رحم کردن. ۲ - طلب آمرزش کردن.

۱. رحمت و درود فرستادن برای مرده.
۲. [قدیمی] مهربانی کردن.
۳. [قدیمی] درود فرستادن.
۴. [قدیمی] طلب آمرزش کردن.

مهربانی کردن، درودفرستادن، طلب آمرزش
۱- ( مصدر ) رحم کردن مهربانی کردن. ۲- طلب آمرزش کردن درود فرستادن برای میت. یا مجلس ترحیم. مجلسی که برای طلب مغفرت جهت مرده خویشاوندان وی ترتیب دهند و در آن قر آن تلاوت میشود و واعظ پس از وعظ از مناقب میت یاد و برای او طلب آمرزش میکند.

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از دانشنامه جهان اسلام است
مجلسی که خانواده و خویشانِ شخصِ درگذشته به منظور آمرزش خواهی برای وی ترتیب می دهند.
ترحیم در لغت به معنای «مهربانی کردن بر کسی»، «طلب آمرزش کردن»، «درود فرستادن برای میّت» و «رَحِمَهُ اللّه گفتن برای کسی» است. در عربی به مجلس ترحیم، تَأبین، حَفْلَة التَّأبین، فاتحه و تعزیه گفته می شود.
در ایران برای متوفی مجالس ترحیم متعددی برگزار می شود که عبارت اند از: مجلس سومین روز درگذشتِ متوفی که مجلس ترحیم، ختم، فاتحه خوانی، تذکر (در تهران)، تعزیه (در مشهد) و پُرسه (در میان زردشتیان و اهالی کرمان و یزد و شیراز) خوانده می شود؛ مجلسی در روز هفتم و چهلم (چله، اربعین)؛ گاه نیز مجلسی در روز هفتم و سی ام در برخی شهرهای کردستان برگزار می شود و مجلس سالروز.
تاجیکان در روز بیستم و چهلم و سالروز نیز مجلسی برگزار می کنند و در آن برای آمرزش متوفی خیرات می دهند. در برخی شهرهای کردستان و در میان اهل سنت، مراسمی به مدت سه روز از صبح تا عصر در مسجد محل برای شرکت آقایان و مجلس ختمی برای شرکت بانوان در منزل برگزار می شود. اخیراً در این شهرها، این مدت به دو روز تقلیل یافته است و مراسم شب هفتم، چهلم و سالگرد به هیچ وجه برگزار نمی شود.
از گذشته پذیرایی از شرکت کنندگان در مراسم سوگواری معمول بوده است. در روایات شیعی و سنی با استناد به حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در شهادت جعفر بن ابی طالب، تصریح شده که مستحب است خویشان و نزدیکان متوفی به مدت سه روز در تهیه غذا و فراهم آوردن برخی امکانات به خانواده او که دچار تألمات روحی شده اند، یاری رسانند و از آنان مراقبت و به آنان مهربانی کنند.
به گفته امام صادق علیه السلام از همان زمان، این کار به صورت «سنّت» درآمد؛ از پیامبر اکرم و اهل بیت علیهم السلام سخن روشنی دالّ بر رد یا پذیرش برگزاری مجالس پرهزینه برای متوفی در دست نیست اما بنابر قراینی در سیره ایشان این کار پذیرفته نبوده است. به گفته ابن بطوطه در سده هشتم، آوردن طعام به منزل صاحب عزا از رسوم معمول در هند دوره اسلامی بوده است.

رحم کردن.
طلب آمرزش کردن.

💡 معمولا مضمون شعرهای آگهی ترحیم با شعرهایی که بر روی سنگ قبر یا صفحه های یادبود روی کتاب دعا نوشته می شوند، یکی می باشند.

💡 مأموران امنیتی خانواده مسعود هاشم‌زاده (مادر، پدر و برادران او) را برای گرفتن مراسم ترحیم بازداشت کردند و پلاکاردها و پارچه سیاه از مقابل خانه آن‌ها پایین کشیدند و پاره کردند.

💡 به‌طور معمول در بالای برگهٔ آگهی ترحیم، یک شعر کوتاه که معمولا از دو بیت تشکیل شده‌است قرار میگیرد. این شعر با توجه به جایگاه فرد متوفی در خانواده تعیین می‌شود. اگر آگهی ترحیم برای پدر خانواده باشد از شعر های مربوط به پدر استفاده می‌شود.

💡 جویسل بسیاری از نقشه های طراحی مدل های خود را منتشر کرد، و نگاهی به سطح فوق العاده ای از جزئیات و دقت دارد که "هنر او را همزمان قابل دسترسی و غیرقابل دستیابی می کند". در مراسم ترحیم وی، نیویورک تایمز دستورالعمل هایی در مورد چگونگی کپی کردن یکی از چهره های جوزل یک موش صحرایی داشت، اگرچه در آن اشاره شده بود که "هیچ فرد غیر روحانی حتی نباید به خارپشت فکر کند".

💡 نابودکردن بدن و پراکندن اندام‌ها در گستره‌ای وسیع نیز کارکرد آیینیِ ویژه‌ای در شبه‌قاره هند داشت، چرا که عملاً از اجرای مناسک گذار ترحیم در دین هندو (انتیشتی) و اسلام (غسل میت و خاک‌سپاری) جلوگیری می‌کرد، و کیفر محکوم پس از مرگ نیز ادامه می‌یافت.

💡 هنگامی که آندرئاس در سال ۱۹۳۰ درگذشت، مقالات علمی او برای اولین بار در کتابخانهٔ دانشگاه گوتینگن جمع‌آوری شدند و توسط لنتس مرتب شدند، که فهرست توصیفی کوتاهی از آنها را به عنوان ضمیمه‌ای به آگهی ترحیم او منتشر کرد. قسمتی از مطالب قرار بود به آکادمی علوم پروس یا کتابخانهٔ دولتی پروس در برلین برود، اما قسمت عمدهٔ آنها در اختیار کتابخانهٔ دانشگاه گوتینگن بود.