کلخوز

دانشنامه عمومی

کُلخوز ( به روسی: колхо́з ) ( کالخوز هم نوشته اند ) یا مزرعه اشتراکی گونه ای مزرعه داری اشتراکی در اتحاد شوروی بود که به عنوان روشی تازه در کنار روش مزرعه داری دولتی ( سُوْخوز ) برپا شده بود.
واژه کلخوز درهم کشیده ای از عبارت коллекти́вное хозя́йство ( کُلِکتیوْنوئه خوزیایْسْتوو ) به معنی «خانه داری اشتراکی» است.
اعضاء کلخوزها را کلخوزی ها ( به روسی: مردان را کلخوزنیک: колхозник و زنان را کلخوزنیتسا: колхозница ) می نامیدند. این اعضاء بنا به تعداد روزهای کاری سهمی از محصول و سود مزرعه دریافت می کردند، در حالیکه در سوخوزها یعنی کشتزارهای دولتی، کارگران دستمزد مشخصی داشتند.
امروزه بیشتر کلخوزها در منطقه شوروی پیشین نابود شده و اصطلاح کلخوزی معنی ای مشابه «دهاتی» و «عمله» در فارسی پیدا کرده است.
در ادبیات نمایشی، برتولت برشت نمایشنامه دایره گچی قفقازی را نوشته که درباره مردم کلخوز گله دار گالینسک است. محبوب ترین ترجمه این نمایشنامه، توسط استاد حمید سمندریان انجام شده است.