پانزدهم

پانزدهم. [ دَ هَُ ] ( عدد ترتیبی،ص نسبی ) چیزی که در مرتبه پانزده واقع شده باشد.

آن که یا آنچه در مرتبۀ پانزده باشد.

که در مرتب. پانزده باشد پانزدهمین.

پانزدهم ( انگلیسی: Fifteenth ) یا «دوبل اکتاو» و به اختصار ( 15ma )، فاصله ای در موسیقی است که از ترکیبِ دو اکتاو به وجود می آید.
در اجرای موسیقی و در حرکتِ افقی نیز علامت فاصلۀ «پانزدهم درست» به معنی اجرا در دو اکتاو بالاتر نسبت به نتنیم پرده تشکیل شده و فاصله ای «مطبوع» شناخته می شود. در اعتدال مساوی فاصلۀ آن با نتِ پایه، ۲۴۰۰ سنت است. از آنجا که فاصلۀ «پانزدهم درست» ترکیبی از دو فاصلۀ «هشتم درست» است، در برخی از نت نویسیها به اشتباه از علامت ( 16va ) و ( 16vb ) استفاده شده است.
در اجرای همزمان و عمودی، با آنکه فاصلۀ پانزدهم نسبتاً دور است، اما گوش انسان تمایل دارد مانند همان نتِ پایه بشنود ( مانند فاصله اکتاو ). در حرکت افقی و موازی، از فاصله پانزدهم استفاده نمی شود و معمولاً از حرکت موازی، به فاصله یک اکتاو استفاده می شود.

💡 مجالس ادبی چندی در فلاندر در قرن پانزدهم تأسیس گشت. این گروه‌های ادبی در وضع و حالت بورژوازی خاصی قرار داشتند.

💡 آفت پانزدهم (ستودن مردمان و فصالی کردن است)

💡 پانزدهم ملامت است؛ باید که ملامتی صفت باشد و قلندر سیرت نه چنانک بیشرعی کند و پندارد که ملامت است حاشا و کلا آن راه شیطان و دلالت اوست و اهل اباحت را ازین مزله بدوزخ برده‌اند. ملامتی بدان معنی باشد که نام و ننگ و مدح و ذم و رد و قبول خلق بنزدیک او یکسان باشد و بدوستی و دشمنی خلق فربه و لاغر نشود و این اضداد را یکرنگ شمرد. این ضعیف گوید. بیت

💡 فصل پانزدهم: به گمان ضعیف هم انکار آخرت روا نیست.

💡 پانزدهم این ماه قاصدان آمدند از ترکستان از نزدیک خواجه بوالقاسم حصیری و بوطاهر تبّانی، و یاد کرده بودند که «مدّتی دراز ما را بکاشغر مقام افتاد و آنجا بداشتند » فرمود قاصدان را فرود آوردند وصلتها فرمود تا بیاسودند. و خود نیّت هرات کرد تا بر آن جانب برود، و سرای پرده بر جانب هرات بزدند. غرّه ماه ذی الحجّة برباط شیر و بز شکار شیر کرد و چند شیر بکشت بدست خود، و شراب خورد.

💡 چارده ماهی بصبح پانزدهم زاد تا ببرد تیرگی ز لیله دامس