نوکر

لغت نامه دهخدا

نوکر. [ ن َ / نُو ک َ ] ( ص، اِ ) چاکر. ( غیاث اللغات ) ( برهان قاطع ) ( انجمن آرا ) ( رشیدی ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). خدمتکار خوب. ( انجمن آرا ). خدمتکار. فرمانبردار. ( ناظم الاطباء ). ملازم. ( برهان قاطع ) ( انجمن آرا )( ناظم الاطباء ). گماشته. خدمتکار مرد. مقابل کلفت. ( از فرهنگ فارسی معین ). خادم. خدمتگزار. فرمانبر. زیردست. که آماده خدمت و مطیع فرمان است: چندنوبت شاه معظم رکن الدین محمود با نوکران خود در نواحی سجستان می آمد و در اطراف سیستان خرابی می کرد تا یک نوبت با صد سوار از نوکران خود به پشت شهر آمد. ( تاریخ سیستان ). چون به یکدیگر رسیدند او با صد سوار از نوکران خود بر این یکهزار سوار حمله کرد. ( تاریخ سیستان ). پادشاه با ایشان عتاب فرمود نوکران ایشان نیز نرفتند. ( جهانگشای جوینی ). هولاکوخان به وقت انصراف از شام ایلچی مغول را باچهل نوکر به رسالت مصر فرستاد. ( جهانگشای جوینی ).
نوکرانی نیز نیکو دارم اما هیچیک
بر سرش دستار و در تن جبه در پا هیچ نیست
لاجرم از گفتگوی نوکران در خانه ام
جز حدیث سرد و تشنیع و تقاضا هیچ نیست.سلمان ساوجی.آنگاه نوکران خود را مکمل و مسلح گردانیده همه تراکمه را بگرفت. ( حبیب السیر ). بوسیله اسبی که از آن جانب نوکرانش در آب افکندند به ساحل نجات خرامید. ( حبیب السیر ).
- نوکر چریک؛ نوکرانی که در فوج هنگام ضرورت بسخره ملازم گیرند و بعد اختتام جنگ آنها را معزول سازند. ( آنندراج ) ( از سفرنامه شاه ایران ).
|| رفیق. دوست. رجوع به معنی قبلی شود. || مشاور. || عضو اداره دولتی. ( فرهنگ فارسی معین ). بدین معنی معمولاً «نوکر دولت » متداول است. رجوع به نوکر باب و نوکری کردن شود. || نام پادشاهی بوده است. ( برهان قاطع ) ( از ناظم الاطباء ).
- امثال:
نوکر بی جیره و مواجب تاج سر آقا است.
نوکر حاکم است هرچه خواهد میتواند بکند.
نوکر خودمم [: خودم هستم ] و آقای خودم.
نوکر ما نوکری داشت نوکر او چاکری داشت.
نوکر نو، تیزرو.

فرهنگ معین

(نُ کَ ) (ص. ) خدمتکار مرد، چاکر.

فرهنگ عمید

۱. خدمتکار مرد، مستخدم، چاکر.
۲. [قدیمی] سپاهی.

فرهنگ فارسی

چاکر، خدمتکار، مستخدم، نوکارهم گفته شده است
( صفت اسم ) ۱ - چاکر خدمتکار گماشته: (( سلطان او را با نوکران خلعت و خواسته بی اندازه داد. ) ) ( سلجوقنام. ظهیری. چا. خاور. ۱۲ ) توضیح بخدمتکار مرد اطلاق شود: مقابل کلفت. ۲ - رفیق دوست ۳ - شاور. ۴ - عضو اداره ( دولتی ).

دانشنامه عمومی

نوکر (فیلم ۱۹۷۹). نوکر ( انگلیسی: Nauker ) یک فیلم به کارگردانی اسماعیل ممون است که در سال ۱۹۷۹ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به سانجیو کومار، جایا باچان، محمود علی، و لالیتا پاوار اشاره کرد.

جمله سازی با نوکر

💡 با سرو قدان عشق کهن از سر گیر اکنون که بباغ دست نوکرد چنار

💡 کودکان آمدند با مادر لَله و دایه‌، کلفت و نوکر

💡 به آقایش هزاران آفرین باد که این فرزانه نوکر را فرستاد

💡 خیر، استغفرالله از آقا سهل است از نوکر هم گله نمیکنم.

💡 نوکر سلطان ز عالم رفته بود در ته تابوت او خوش خفته بود

وادی یعنی چه؟
وادی یعنی چه؟
زرادخانه یعنی چه؟
زرادخانه یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز