این کلمه واژهای کهن با معانی گوناگون است که بیشتر در متون قدیمی فارسی و عربی دیده میشود. در یک معنا، میثره به جامهای گفته میشود که روی لباسهای دیگر میپوشیدند و بیشتر جنبه تشریفاتی یا محافظتی داشته است. در معنایی دیگر، میثره بالشچه یا پشتی کوچکی بوده که آن را بر جلوی زین اسب میگذاشتند تا نشستن سوار راحتتر شود. از همین رو، به نمد زین یا پوشش زین نیز ميثره گفتهاند. در برخی منابع، میثره به مرکبی از حریر و دیبا اشاره دارد که در گذشته میان مردم ایران رواج داشته است. همچنین گاه این واژه برای پوست شیر یا دیگر جانوران درنده به کار رفته که به عنوان پوشش یا زیرانداز استفاده میشده است. در نگاه واژهشناسان، این کلمه با شکلهایی چون میتره و میترا نیز سنجیده شده است. در این برداشت، میثره به مفاهیم قدرت الهی و باورهای کهن ایرانی پیوند میخورد.
میثره
لغت نامه دهخدا
( میثرة ) میثرة. [ ث َ رَ ] ( ع اِ ) جامه ای که به روی جامه ها پوشند. ( منتهی الارب، ماده وث ر ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || بالشچه مانندی که پیش زین نهند. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). آنچه بر روی زین افکنند تا نشست سوار آسان بود. ج، مواثر، میاثر. ( مهذب الاسماء ). || نمدزین. ج، مواثر، میاثر. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). || مرکبی از حریر و دیبا که معمول مردم ایران بوده. ( ناظم الاطباء ). مرکبی از حریر و دیبا. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). || پوست شیر و دیگر ددان.( ناظم الاطباء ). پوست دد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ).
فرهنگ فارسی
جامه که به روی جامه ها پوشند بالشچه مانندی که پیش زین نهند مرکبی از حریر و دیبا که معمول مردم ایران بوده
ویکی واژه
یا میتره به معنی قدرت خداوند، در فرهنگ و معتقدات مردم ماد. عجالتأ عبارات میثره٬ میتره٬ میترا، میترائیسم برابر دانسته شده. میثره به دو بخش می - ثره قابل تجزیه است و هیچ تفاوتی با میسره ندارد؛ بهنظر میرسد شکل درست تلفظ هر دو واژه به زبان معیار باستان همان مَیثُره باشد.
جمله سازی با میثره
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 گر تو به آستی نزنی میثرهٔ امیر ترسم که پر ز گرد بماندش میثره