مصرع

مصرع. [ م َ رَ ] ( ع مص ) افکندن بر زمین. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). صرع. ( ناظم الاطباء ). افکندن. رجوع به صرع شود.
مصرع. [ م َ رَ ] ( ع اِ ) جای افکندن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || کُشتی جای. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). جای کشتی. ( ناظم الاطباء ). کشتی گاه. ج، مصارع. ( دهار ) ( مهذب الاسماء ) ( السامی فی الاسامی ). || کنایه از قتلگاه یا محل وفات کسی:
و اذکرن مصرع الحسین و زید
و قتیلاً بجانب المهراس.( از تاریخ بیهقی چ ادیب ص 192 ).الامام الطاهر القادر باﷲ کرم اﷲ مضجعه و نور مصرعه الیه. ( تاریخ بیهقی چ ادیب ص 301 ).
مصرع. [ م ُ ص َرْ رِ ] ( ع ص ) آنکه به سختی بر زمین می افکند. ( ناظم الاطباء ).
مصرع. [ م ِ رَ ] ( ع اِ )نیمه در. ( منتهی الارب ). یک تخته از دو تخته در. ( ناظم الاطباء ). مصراع. لت در. یک لخت از در دولختی. لنگه در. || ( اصطلاح عروض ) نیمه ای از دو نیمه بیت که در حرکات و سواکن به هم نزدیک باشند. نیمه شعر. ( منتهی الارب ). یک نیمه از شعر. ( ناظم الاطباء ).مصرع به معنی مصراع، لنگه ای از یک بیت شعر ظاهراً در عربی نیامده است. ( از یادداشت مؤلف ):
کوچه مصرع ز غوغای جنونم پر تهی است
خویش را دیوانه طفلان معنی میکنم.محمداسحاق شوکت ( از آنندراج ).- مصرع ِ آمده؛ مصرع برجسته. مصرع تند. مصرع تیز. مصرع خوبی که بی فکر و رویت به هم رسد. ( آنندراج ):
مصرع آمده ای چون قد خود موزونی
سرو عاشق سخنی تازه غزلخوان شده ای.میر محمدافضل ثابت ( از آنندراج ).و رجوع به مصرع برجسته شود.
- مصرع برجسته؛ مصرع آمده. مصرع تند. مصرع تیز. مصرع خوبی که بی فکر و رویت به هم رسد. ( آنندراج ):
دیوان پر از مصرع برجسته شوخی
آن ترکش پرتیر بدان قامت موزون.میرزا طاهر وحید ( از آنندراج ).و رجوع به مصرع آمده شود.
- مصرع پرکن؛ لفظ زایدی که در معنی دخل نداشته باشد و به اصطلاح ارباب معنی آن را حشو متوسط می گویند. ( آنندراج ):
مزن گل بر سر ای شیرین شمایل
که مصرع پرکن آن قامت نخواهد.محسن تأثیر.و رجوع به حشو شود.
- || به اصطلاح میرزایان دفتر، آن است که چون محررچیزی از کاغذ دررباید جایش را به قاعده محرری پر کند تا راز برملا نیفتد. ( آنندراج ).

(مُ صَ رَّ ) [ ع. ] (اِمف. ) بیتی که هر دو مصراعش قافیه دار باشد.

۱. (ادبی ) بیتی که هر دو مصراعش قافیه داشته باشد.
۲. [قدیمی] بر زمین افکنده.

( اسم ) ( شعر ) بیتی که هر دو مصراعش قافیهدار باشد. توضیح مطلع در قصیده و غزل مصرع است ولی ممکن است بیت غیر مطلع نیز بدین صفت متصف باشد.
بر زمین افکنده

مُصَرَّع
رجوع شود به:تصریع

بیتی که هر دو مصراعش قافیه دار باشد.

💡 مرا به پهلوی پر داغ تیر سینه شکافش بود چو مصرع برجسته در زمین شکفته

💡 مصرع آه من از لعل تو پر بی‌بهره ماند باب تحسین ‌گر نبود اهلیت دشنام داشت

💡 مصرعِ برجسته هیهات است از خاطِر رَوَد چون کند صائب فرامش قدِِّ دلجوی ترا؟

💡 شوخ شاعر مصرع برجسته‌ای باشد به عصر بردم او را خانه و خواندم به گوشش نظم و نثر

💡 عیش صد دانا ز یک نادان منغص می‌شود ربط مصرع بر هم است آنجا که حرفی کور شد