در کتیبههای پهلوی، از جمله کتیبهٔ حاجیآباد، واژهٔ فُرمات بهکار رفته که به معنای امرشده و توصیهشده است. این اشاره در فرهنگنامههای معتبر، از جمله در حاشیهٔ برهان قاطع به تصحیح دکتر معین، ثبت شده و بر سابقهٔ دیرین این واژه در زبان فارسی گواهی میدهد. این واژه در زبان فارسی بهصورت فُرموده بهکار میرود و به معانی فرمان، فرمایش و حکم است. این مفهوم بیانگر دستوری است که از سوی مقامی صادر شده و انجام آن لازم و ضروری شمرده میشود. بهطور مشخص، در متون کهن، به وظیفه و دستور الهی فَریضه اطلاق میشده که در حقیقت، همان فُرمودهٔ خدای عزوجل است. بنابراین، این واژه علاوه بر کاربرد عمومی در حوزهٔ اوامر و دستورات، در بافت دینی و برای اشاره به احکام و واجبات شرعی نیز کاربرد داشته است.
فرموده
لغت نامه دهخدا
فرموده. [ ف َ دَ / دِ ] ( ن مف، اِ ) در کتیبه پهلوی حاجی آباد فرمات به معنی امرشده و توصیه کرده آمده است. ( حاشیه برهان چ معین ). فرمان و فرمایش و حکم. ( یادداشت به خط مؤلف ). آنچه به انجام آن دستور داده شده است: فریضة؛ فرموده خدای عزوجل. ( منتهی الارب ).
ترکیب ها:
- فرموده آمدن. فرموده شدن. رجوع به هر یک از این مدخل ها شود.
فرهنگ عمید
۱. گفته شده.
۲. حکم، دستور، امر.
فرهنگ فارسی
( اسم ) ۱ - امر شده حکم شده فرمان داده شده ۲ - گفته شده. یا به فرموده. بدستور بفرمان حسب الامر.
جمله سازی با فرموده
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 آب و رنگ ما ز آب افزودهاند خلقت ما را چنین فرمودهاند
💡 تو بسی زاندیشه برتر بودهای هر چه فرمان است، خود فرمودهای
