عتل

عتل. [ ع َ ت َ ] ( ع ص، اِ ) ج ِ عَتلة. || ( مص ) شتافتن به سوی بدی. ( اقرب الموارد ).
عتل. [ ع َ ت ِ ] ( ع ص ) مرد شتابنده به بدی. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ) ( آنندراج ).
عتل. [ ع َ ] ( ع مص ) برداشتن و سخت کشیدن چیزی را. ( از منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || ناقه را کشیدن. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ) ( تاج العروس ) ( تاج المصادر ).
عتل. [ ع ُ ت ُل ل ] ( ع ص ) بسیارخوار سرکش. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). الاکول المنوع. ( اقرب الموارد ). پرخور. || درشت خوی سخت گوی سخت آزار. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ترجمان علامه ): عُتل بعد ذلک زنیم. ( قرآن 13/68 ). || نیزه درشت و سطبر. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( غیاث اللغات ). || سخت هر چیزی. ( اقرب الموارد ).

(عُ تُ ) [ ع. ] (ص. )درشت گوی سخت آواز.

سرکش، تندخو، آزاردهنده.

[ویکی الکتاب] معنی عُتُلٍّ: سخن خشن و درشت (در عبارت "عُتُلٍّ بَعْدَ ذَ ٰلِکَ زَنِیمٍ "منظور شخص بد دهن وخشن است)
معنی أَتْلُ: تا تلاوت کنم (چون جواب شرط برای جمله قبلی بوده جزم گرفته و واوش حذف شده)
معنی ﭐعْتِلُوهُ: به خشم اورا بکِشید-به زور اورا بکِشید(از مصدر عتل است، که به معنای کشیدن به عنف و به زور است )
ریشه کلمه:
عتل (۲ بار)
«عُتُلّ» از مادّه «عَتْل» به طوری که «راغب» در «مفردات» می گوید: به کسی می گویند که بسیار غذا می خورد، و همه چیز را به سوی خود می کشد، و دیگران را از آن باز می دارد.
بعضی دیگر، «عُتُلّ» را به معنای انسان بدخوی کینه توز خشن، یا انسان بی حیای بد خلق تفسیر کرده اند.
کشیدن با قهر.. بگیرید او را و بکشیدش به وسط آتش. راغب گوید: عتل گرفتن از هر طرف شی‏ء و کشیدن به قهر است در اقرب آمده: «عَتَلَهُ عَتْلاً: اَخَذَ بِمَجامِعِهِ وِ جَرَّهُ عنیفاً وَ جَذَبَهُ» ولی باید آن در آیه فقط به معنی کشیدن باشد که «خُذُوه» از قید اخذ بی‏نیاز می‏کند. این آیه قریب المضمون است با آیه. که دّع به معنی دفع و انداختن به عنف است. *. عتلّ به ضم عین و تاء و تشدید لام به معنی بد رفتار و خشن است در مجمع فرموده: آن به معنی بدخلق و خشن و اصل آن به معنی دفع است. در نهایه گفته «الشدید الجافی والفّظ الغلیظ» جوهری گفته: «العتّل: الغلیظ الجافی» بدخلقی با معنای اصلی که کشیدن و دفع است می‏سازد که بدخلق شخص را با زبان بد از خود می‏راند بعضی‏ها مثل راغب آنرا اکول منوع گفته‏اند ولی ظاهراً آن با آیه مناسب نیست چنان که ملاحظه آیات قبل روشن می‏کند. معنی آیه چنین است: با همه آنها بدرفتار و شریر است «زنیم» چنانکه در «زنم» گفته‏ایم ظاهراً به معنی شریر و لئیم است. عتله عمود آهنینی که با آن دیوارها را می‏کوبند و به قولی آهن بزرگی که سنگ و درخت را با آن می‏کنند (نهایه).

درشت گوی سخت آواز.

💡 اصغر قندچی پس از ۹۱ سال زندگی و تلاش برای اعتلای صنعت کشور، در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۹۸ چشم از جهان فروبست.

💡 ای لفیف جان تو معتل آفتهای طبع عشق ما هر ناقصی را کی کند مقرون خویش

💡 تنها علی (ع) امیر بود بهر مؤمنین آنکسکه یافت این شرف و اعتلا یکیست

💡 سیاوش شهریور، مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری تهران در اواسط تابستان سال ۱۳۹۳ از طرح «اعتلای خانواده پایدار» در دستور کار دولت برای مقابله با ازدواج سفید خبر داده بود.

💡 تو آن ما و من آن تو همچو دیده و روز چرا روی ز بر من به هر غلیظ و عتل

💡 و عن زید بن اسلم قال: قال رسول اللَّه (ص) «تبکی السّماء من رجل اصحّ اللَّه جسمه و ارحب جوفه و اعطاه من الدّنیا مقضما و کان للنّاس ظلوما، فذلک العتلّ الزّنیم.