زئوس

زئوس. [ زِ ] ( اِخ ) ستاره ای است سیارة در آسمان ششم که قاضی افلاک است و خانه ببرج حوت و قوس دارد و منجمان سعد اکبرش خوانند و آن را اورمزد و اورمزده و هور و هرمزد نیز گویند. بتازیش برجیس و مشتری نامند و قیل باسین سعفص و این منقول است از زبان گویا. ( شرفنامه منیری: زائوش ). در ادبیات فارسی به ستاره ای اسم هرمز داده شده که در نزد یونانیان به اسم زئوس و بعدها نزد رمها، به اسم ژوپیتر اسم بزرگترین پروردگار آنان هم بوده است. وجه تسمیه ستاره مشتری را بهرمزد نمیدانیم چیست. ابداً مناسبتی در اوستا و آئین مزدیسنا بنظر نگارنده نرسیده، چه اهورامزدای ایرانیان مانند زئوس یا ژوپیتر از پروردگاران طبیعت نیست، در واقع بهیچ یک از پروردگاران اقوام قدیم شباهتی ندارد، نه با خدایان سومر و اَکادو آشور و بابل و فنیسی و مصر و نه با پروردگاران یونان و رم. ( پشتها ج 1 ص 33 ). کلمه زاوش یا زواش که درفرهنگها ضبط است و شعرای قدیم بمعنی مشتری استعمال کرده اند بنظر میرسد که مانند کلمات درهم و دینار و الماس و دیهیم و غیره اصلاً یونانی و از زئوس مشتق باشد. ( یشتها تألیف پورداود ج 1 ص 33 از معین در حاشیه برهان قاطع: زاوش ). و در مزدیسنا آمده: در فرهنگهای پارسی، علاوه بر آنکه واژه های اورمزد، هورمزد و سایر صورتهای آن را بمعنی خدا ضبط کرده اند آنها را مرادف با برجیس و زاوش ( از ریشه زئوس یونانی ) بمعنی ستاره مشتری گرفته اند. ( از مزدیسنا تألیف معین ص 152 ).
زئوس.[ زِ ] ( اِخ ) ( به یونانی ). به فارسی: زاوش. زاووش. زوش، بسانسکریت: دیااوه، بلاتینی: ژوپیتر، بتوتنی: زیو یا تیو، در اوستا: اهورمزد، در سنگ نبشته های هخامنشی: ائور مزده، در ادبیات فارسی هُرمَزد. هُرمُزد. هورمزد. هرمز. ابن العبری آرد: فطرونیوس ناظر در سال چهارم پادشاهی غاییوس قیصر به اورشلیم آمد و تصویر زئوس را در معبد ( هیکل ) خدا نصب کرد و بدین وسیله پیشگویی دانیال صادق شد، زیرا دانیال پیغمبر گفته بود علامتی ناپاک در جایی که سزا نیست نصب میشود.در کتاب ایران باستان آمده: مورخین یونانی آنانی که مانند هرودت، کتزیاس و کزنفون معاصر بعضی از شاهان هخامنشی و با اوضاع ایران آشنا بوده اند، بجای معبود ایرانی ها ارباب انواع یا آلهه یونانی را ذکر کرده اند مثلاً زئوس را بجای اهورمزدا و «آفردویت » یا «دیان » را بجای «مهر» یا «ناهید». ( ایران باستان ج 2 ص 1515 ). بعقیده آگاسیاس شاعر و مورخ یونانی که در حدود سال 636 - 482 م. میزیسته ایرانیان قدیم با یونانیان همکیش بوده مانند آنان زئوس و کرنس و پروردگاران دیگر یونانیان را میپرستیدند ولی به اسامی دیگر. ( یسنا تألیف پورداود ص 105 ).

خدای خدایان و رب الارباب دین یونان باستان و معادل ژوپیتر ( اساطیر ).
پارسیان آسمان را زئوس مینامند

اسم: زئوس (دختر، پسر) (یونانی)
معنی: آسمان، در دین یونان، خدای خدایان و نام پدر آپولون، آرتمیس، و آتنه

خدای‌خدایان یونان باستان معادل فارسی اهوره‌مزده. کتسیاس می‌گوید: کوه بغستان مکان مقدس زئوس است. برخی تاریخ‌نگاران معاصر منظور او را کوه بیستون تلقی می‌نمایند.

💡 بازی‌های المپیک از قرن هشتم پیش از میلاد تا قرن ۴ میلادی هر چهار سال یکبار در سراسر اروپای دوران کلاسیک برگزار می‌شد. نخستین بازی‌های المپیک به افتخار زئوس برگزار شد که به ۷۷۶ قبل از میلاد برمی‌گردد.

💡 در اساطیر یونانی، الارا یک شاهزاده و دختر پادشاه اورکومنوس بود. او از زئوس، صاحب فرزندی به نام تیتیوس شد.

💡 در ماه اکتبر ۲۰۰۲ به نام ارینومی که گفته می‌شود دختر سلس است و تحت تأثیر ونوس عاشق زئوس (ژوپیتر) گشت نامیده شد.

💡 در ماه اوت سال ۲۰۰۳ نام این قمر به نام ارثوسی، الهه موفقیت در اساطیر یونانی و یکی از هورای نامگذاری شد. هورای دختران زئوس و تمیس بودند.