آناباسیس

آناباسیس. آناباسیس (Anabasis)
(یا: بازگشت ۱۰هزار نفر) کتابی حسب حال گونه در تاریخ لشکرکشی کوروش کوچک به یونان (۴۰۱پ م)، تألیف گزنفون. آناباسیس یکی از مهم ترین منابع تاریخی دربارۀ این دوره از تاریخ ایران و یونان به شمار می رود. البته فقط بخش نخست از هفت بخش کتاب به عنوان کتاب، آناباسیس، مربوط است. رشتۀ وقایع نگاری صرف در پایان بخش اول، قتل کوروش کوچک به دست برادرش، می گسلد و از این به بعد وقایع نگاری با حسب حال مؤلف درمی آمیزد. شرح مخاطرات سپاهیگری (مؤلف یکی از فرماندهان سپاه یونانی است) به آناباسیس کیفیت رمانی تاریخی بخشیده است. یونانیان و رومیان این کتاب را بسیار می ستودند. آناباسیس تا مدت ها سرمشقی در تاریخ نویسی یونانی و رومی بود. نسخه های بسیاری که از آناباسیس برجای مانده مؤید توفیق آن در روزگار باستان است.

~ یا لشکرکشی، آناباسیس الکساندر (anabasis aleksandrou) لشکرکشی اسکندر، نام کتابی است به زبان یونانی و مؤلف آن کزنفون تاریخ‌نگار مشهور شاگرد سقراط و رفیق افلاطون است. کزنفون حکیمی ایده‌آلیست و رجال سیاسی متمایل به اشرافیت بود و در سال ۴۰۱ پیش از میلاد آتن را ترک کرد و به دربار کورش‌کوچک هخامنشی رفت.

💡 کلمهٔ آناباسیس (به یونانی: Ἀνάβασις) لفظاً به معنای بالا رفتن است و در یونان برای اشاره به هر سفری استفاده می‌شد که از ساحل دریا به سرزمین‌های مرتفع و کوهستانی‌تر صورت می‌گرفت، ولی به‌طور خاص این عبارت به سفر از سواحل غربی آسیای صغیر (ترکیهٔ امروزی) به دربار شاهنشاه هخامنشی در شهر شوش اشاره داشت.

💡 سادگی، وضوح، و ظرافت متن از مختصات شیوه‌ای نگارش آناباسیس است و به آن جایگاهی والا در میان آثار سفرنامه‌ای و روایات ماجراجویانه داده‌است.

💡 و هنگامی که گزنفون در بند دوم از کتاب هلنیکا (که تاریخ نگارش آن در ۳۸۰ پ.م. است) به کوروش کوچک اشاره می‌کند، به خواننده توصیه می‌کند که برای اطلاعات بیشتر در مورد اردوکشی کوروش علیه برادرش به کتابی اثر تمیستوژنیس سیراکوزی مراجعه کند و ازینرو به‌نظر می‌رسد که در آن زمان آناباسیس در دسترس نبوده‌است.

💡 آناباسیس اسکندر (به یونانی: Ἀλεξάνδρου ἀνάβασις) نام کتابی است از آریان، مورخ یونانی، که درباره لشکرکشی‌های اسکندر مقدونی نوشته شده‌است و مهم‌ترین منبع تاریخی در مورد اسکندر به شمار می‌رود. واژه یونانی آناباسیس به معنی لشکرکشی از قسمت‌های ساحلی کشوری به قسمت‌های درونی کشور است.

💡 آناباسیس همچنین به‌جهت اطلاعاتی که دربارهٔ هنر جنگ در دنیای باستان بهٔ دست می‌دهد اهمیتی افزون دارد و منبعی مهم در باب تاریخ نظامی است.