لغت نامه دهخدا
دیگپایه. [ ی َ / ی ِ ] ( اِ مرکب ) سه پایه آهنین که دیگ بر آن نهند و در زیر آن آتش کنند تا پخته شود و آن را دیگدان یعنی ظرف دیگ مانند گلاب دان که ظرف گلاب است گویند. ( انجمن آرا ) ( از آنندراج ). دیگدان آهنی. ( شرفنامه ). دیگپای و سه پایه آهنین. ( ناظم الاطباء ). حامیة. دیگدان و سه پایه آهنین باشد. ( برهان ). دیگدان آهنی. ( جهانگیری ): اثفیة ( ج، اثافی )؛ دیگپایه گلین. منصب؛ دیگپایه آهنین. المثفاة؛ داغی که بصورت دیگپایه بر شتر نهند. التثفیة؛ دیگ بر دیگپایه نهادن. ( تاج المصادر بیهقی ). الاَّس؛ مورد و باقی خاکستر در میان دیگپایه. ( مهذب الاسماء ). || اجاق. آتشدان. ( یادداشت مرحوم دهخدا ):
چون سه سنگ دیگپایه هقعة بر جوزا کنار
چون شرار دیگپایه پیش او خیل پرن.منوچهری.بگذرد دیگپایه را ز حجر
بگذرد آتشی که ازحجر است.خاقانی.و حالی بفرمود تا خیمه ای زدند و دیگپایه برنهادند. ( سندبادنامه ص 300 ).
|| نام فارسی صورت فلکی موسوم به عیوق و شلیاق که آن را سلحفات و اثافی و چنگ رومی نیز نامند. از کواکب عقرب روشن تر ستاره ای بود که با دو ستاره تاریکتر که از دو جانب او باشدبر خطی مقوس آن را قلب العقرب خوانند و ستاره ای است روشن که بر میان آسمان گذرد که با دوستاره خرد بر مثال مثلثی متساوی الاضلاع باشد و عوام آن را دیگپایه خوانند. ( اسطرلاب نامه در همین لغت نامه ): هقعه سه ستاره خرد است بر نهاد دیگ پایه. ( التفهیم ) عضدالدوله از وی پرسید که این کدام کوکب است گفت عیوق است که پیر زنان که در خانه ها پشم میریسند آن را دیگپایه گویند. ( ترجمه صورالکوکب عبدالرحمان صوفی ).
