آبده

( آبده ) آبده. [ ب ِ دَ ] ( ع ص، اِ ) چیستان. چربک. سخن غریب. مثل. حکایت. بردک. || آن داهیه که بماند یاد کردن آن همیشه. ( ربنجنی ). || جانور وحشی. || مرغ که بر جای ماند و بسردسیر و گرمسیر نشود. || سختی. ( ربنجنی ). ج، اوابد.
آبده. [ دِه ْ] ( اِ مرکب ) چاه اصلی و نخستین یا مادرچاه کاریز.
ابده. [ اِ ب ِ دَ ] ( ع ص ) ماده شتر بسیارزاینده.
ابده. [ اَ ب ِدْ دَ ] ( ع اِ ) ج ِ بدید و بداد.
ابده. [ اُب ْ ب َ دَ ] ( اِخ ) شهری است در اندلس از ناحیه جیان و معروف است به ابدةالعرب.

( آبده ) (بِ دَ یا دِ ) [ ع. آبدة. ] (اِ. ) جانور وحشی، دد، ج. اوابد.

( آبده ) ۱. آب دهنده.
۲. آن قسمت از مجرای قنات در زیرزمین که آب از آن بیرون می آید و داخل قنات می شود.

( آبده ) ( اسم ) جانور وحشی دد جمع: اوابد.
چیستان سخن غریب
شهری است در اندلس از ناحیه جیان

اُبَدّه (Ubeda)
شهری کوچک در جنوب شرقی اسپانیا، بر نهر الکبیر. آب وهوای مدیترانه ای دارد و از مراکز حاصل خیز تاک و زیتون است. ظاهراً از آبادی های کهن ایبریایی و نام آن اوبِدا بوده است، که در زمان سلطۀ مسلمانان بر اندلس، اعراب آن را اُبَدّه خواندند. لشکریان طارق این محل را فتح کردند ( ۹۲ ق/۷۱۱ م) و تا ۶۰۹ ق/۱۲۱۲ م در دست مسلمین بود. در اوایل ۶۰۹ق، ناصر، از آخرین امیران موحدین اندلس، در جنگ با صلیبیان شکست خورد و بیرون راندن مسلمانان از مغرب زمین آغاز شد؛ در روایت اسلامی این جنگ را عِقاب یا ابده ذکر کرده اند. آثار گوتیک از عصر رنسانس در این شهر فراوان برجای مانده است؛ ازجمله کلیسای سالوادور و یک بیمارستان، هر دو متعلق به اواسط قرن ۱۶. برخی از بزرگان منتسب به ابده عبارت اند از: ابوالعباس احمد بن بِنی ابدی، ابوجعفر احمد بن حسین بن خلف ابدی، و محمد بن یوسف انصاری اندلسی ابدی ملقب به برهان الدین.

جانور وحشی، دد؛
اوابد.

💡 میزان آبدهی آبشار شاه‌لولاک در طول سال متفاوت است ولی آبشار دائمی است. در زمستان کاملاً یخ می‌زند و قندیل‌های زیبا و قطور یخ به ارتفاع هفتاد متر تشکیل می‌دهد.

💡 آبده گاه به دو بخش علیا و سفلی تقسیم شده‌است. در اصطلاح محلی به اهالی بخش علیا پیچابی و به اهالی بخش سفلی دولیاری گفته می‌شود.

💡 شهر اسحق آباد دارای آب و هوای گرم و خشک است. این شهر تا قبل از انقلاب دارای ۱۲ رشته قنات بزرگ بوده‌است که امروز بر اثر کم‌آبی یا عدم انجام لایروبی آبدهی گذشته را ندارند.

💡 از جمله تغییراتی که در حین فرایند آبدهی صورت می‌گیرد می‌توان به کاهش اندازه دانه‌ها اشاره نمود که این موضوع هم برای مواد فلزی و هم برای مواد پلاستیکی صورت می‌پذیرد. از دیگر تغییرات این فرایند افزایش سختی مواد می‌باشد.

💡 در همجواری آن چشمهٔ آبی وجود دارد که میزان دبی و آبدهی آن به مرور کاهش یافته به همین دلیل برای مدیریت آب آن استخر آبی در مسیر این چشمه احداث گردیده‌است.