آواز برآوردن

در لغتنامه‌های فارسی، واژه‌ی آوازبرآوردن به معنای ایجاد کردن و پدید آوردن آواز ثبت شده است. این ترکیب که در متون کهن ادبیات فارسی به‌کار رفته، بر هنر سازمان‌دهی اصوات و خلق نغمه‌های موزون دلالت دارد و فرآیند آفرینش موسیقی را در قالبی ادبی و شاعرانه تصویر می‌کند. شاعر بلندآوازه، نظامی گنجوی، در اشاره به این مفهوم سروده است: «ز رود آواز موزون او برآورد / غنا را رسم تقطیع او درآورد». این بیت به توانایی موسیقیدان در برکشیدن آوای هماهنگ از ساز و همچنین بنیان‌گذاری قواعد و اصول بخش‌بندی و وزن‌گذاری در آواز اشاره دارد. در حقیقت، نظامی در این ابیات، بر نقش آفرینش‌گرانه‌ی هنرمند در تنظیم نغمه‌ها و تدوین روشی منسجم برای هنر خوانندگی تأکید می‌ورزد. بازخوانی چنین واژه‌ها و تعابیری، گنجینه‌ی غنی زبان فارسی را در توصیف ظرایف هنر موسیقی به نمایش می‌گذارد. این میراث زبانی، نه تنها بیانگر پیشینه‌ی کهن موسیقایی در تمدن ایرانی است، بلکه ظرفیت این زبان را برای بیان مفاهیم عمیق هنری با بیانی استعاری و ادبی به خوبی نمایان می‌سازد.