بالوعه

بالوعه. [ ع َ ] ( ع اِ ) چاه میان سرای. ( مهذب الاسماء ). چاه سرتنگ در خانه که آب باران و جزآن در آن ریزد. ( یادداشت مؤلف ) ( ناظم الاطباء ). چاه آبریز. راه آب خانه. ( غیاث اللغات ). چاه سرتنگی که آب مستعمل خانه در آن میریزد. ( فرهنگ نظام ). بَلاّعَه. بَلّوعَه. در لغت مصر بمعنی چاهی که در وسط خانه حفر شود. چاهی تنگ دهان است و آب باران بدان سرازیر گردد. سوراخ وسط خانه. ج، بوالیع و بلالیع. ( از تاج العروس ) ( از اقرب الموارد ). ج، بالوعات. ( مهذب الاسماء ):
هر کسی گوید من و تو لیک اندر شرط عشق
فرقکی هست از چه بالوعه تا چاه ذقن.اخسیکتی.آنچنان نزدیک بنماید ورا
که دویدن گرد بالوعه سرا.مولوی.بفرمود تا سنگ صحن سرای
بکندند و کردند نوباز جای
که گلگونه خمر یاقوت فام
بشستن نمی شد ز روی رخام
عجب نیست بالوعه گر شد خراب
که خورد اندران روز چندان شراب.سعدی ( بوستان ). || حوضی باشد کوچک سر، از اندرون فراخ که آب صحن خانه و آب مبرز در آن جمع میشود. ( آنندراج ) ( غیاث اللغات ). || تن شوی. جای دست و رو شستن. ( یادداشت مؤلف ) ( ناظم الاطباء ). چاه تن شوی.
- بالوعه ابلیس؛ کنایه از دنیا. ( انجمن آرای ناصری ).
- بالوعه بلا؛ کنایه از دنیا. ( انجمن آرای ناصری ).
- بالوعه شیطان؛ کنایه از دنیا. ( انجمن آرای ناصری ).
- بالوعه غول؛ کنایه از دنیا. ( انجمن آرای ناصری ).
- بالوعه محنت؛ کنایه از دنیا. ( انجمن آرای ناصری ).

(عِ ) [ ع. ] ( اِ. ) چاه، فاضل آب.

۱. چاه فاضلاب در خانه.
۲. چاهی که در آن آب باران و آب های گندیده ریخته می شود، آبریز.

( اسم ) چاهی که در آن باران و آبهای فاسد ریخته شود چاه فاضل آب آبریز.

[ویکی فقه] چاه فاضلاب را بالوعه گویند.
بالوعه در لغت به معنای چاهی است که آبهای زاید همچون آب باران در آن ریخته می شود. در کلمات فقها نیز در همین معنا به کار رفته است.
مراد فقها از بالوعه در بحث
مراد فقها از بالوعه در بحث فاصلۀ بین چاه آب و بالوعه خصوص چاهی است که محلّ جمع شدن آبهای نجس است، مانند چاه مستراح.

چاه، فاضل آب.

💡 رسید ازبسکه خالی شد زمی دن چه بالوعه را می تا به گردن

💡 آنچنان نزدیک بنماید ورا که دویدن گرد بالوعهٔ سرا

💡 اما ادبای نامؤدب و بلغای نامهذب که هنوز در تکرار ضرب زید عمرا باشند این معنی را منکر دانند واین سخن را مقرر شناسند و درین میدان گوز پوده شکنند و رنج بیهوده زنند و از بالوعه خاطر خود قی ها کرده طعامهای خورده برآرند واز حجتها که: اضعف من علل النحویین خوانند بحکم سودا ید بیضا نمایند و سر ان فی القرآن لحنا استقامها العرب بالسنتها ندانند.

💡 هرکسی گوید من و تو لیک اندر شرط عشق فرقکی هست از چه بالوعه تا چاه ذقن

💡 عجب نیست بالوعه گر شد خراب که خورد اندر آن روز چندان شراب