انحصار به معنای کنترل یا تسلط کامل یک فرد یا گروه بر یک بازار، محصول یا خدمت خاص است، به طوری که دیگران قادر به رقابت یا ورود به آن حوزه نباشند. در شرایط انحصار، تنها یک عرضهکننده وجود دارد که میتواند قیمتها را تعیین کند و شرایط بازار را تحت کنترل خود داشته باشد.
به عنوان مثال، اگر یک شرکت تنها تولیدکننده یک نوع دارو باشد و هیچ رقیبی در بازار نداشته باشد، این شرکت میتواند قیمت دارو را به دلخواه خود تعیین کند و مصرفکنندگان مجبور به خرید از این شرکت خواهند بود. در این حالت، شرکت در موقعیت انحصاری قرار دارد و میتواند از قدرت خود برای افزایش قیمتها یا کاهش کیفیت محصول استفاده کند.
انحصار. [اِ ح ِ ] ( ع مص ) کوتاه شدن و درگنجیدن در چیزی. ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ). || در تنگنا افتادن. || محدود بودن. مخصوص بودن امری بکسی یا مؤسسه ای. || در اصطلاح مالیه محدود کردن ساخت یا توزیع یا فروش چیزی بدولت یا مؤسسه و یا شرکتی: انحصار دخانیات. || ( اِمص ) محدودیت. ( فرهنگ فارسی معین ). محصور شدگی. محبوس شدگی. تنگ کردگی. || بازداشتگی. || گنجیدگی در چیزی. || احاطه و محاصره. || ممانعت و منع. || تحدید. ( ناظم الاطباء ).
(اِ حِ ) [ ع. ] (مص ل. ) ۱ - محدود بودن. ۲ - مخصوص بودن کاری، به کسی یا شرکتی.
۱. درگنجیدن در چیزی.
۲. محدود بودن.
۳. (اقتصاد ) اختصاصی بودن مالکیت چیزی یا امتیاز کاری یا فروش کالایی به کسی یا مؤسسه ای معین.
درتنگناافتادن، درگنجیدن درچیزی، محدودبودن، مخصوص بودن کاری یاامری یافروش کالایی به کسی یاموسسهای
۱ - ( مصدر ) در تنگنا افتادن. ۲ - محدود بودن مخصوص بودن امری بکسی یا موئ سسه ای. ۳ - محدود کردن ساخت توزیع یا فروش چیزی بدولت یا موئ سسه و یا شرکتی: انحصار دخانیات انحصار فروش مشروبات الکلی. ۴ - ( اسم ) محدودیت جمع: انحصارات.
{monopol} [اقتصاد] وضعیتی که در آن یک بنگاه یا گروهی از بنگاه ها، کم وبیش کل بازار یک محصول را در اختیار دارد متـ. انحصار عرضه
انحصار (monopoly)
در علم اقتصاد، سلطۀ شرکتی واحد بر بازار محصول یا خدماتی خاص، که از این نظر می تواند رقابت را محدود کند و قیمت ها را بالا نگه دارد. در واقع، هنگامی می توان گفت که شرکتی، انحصاری را در دست دارد که بخش چشمگیری از بازار را در اختیار داشته باشد (از نظر فنی انحصار چندجانبه). در کشورهای کمونیستی، دولت خود انحصار کامل را در دست داشت؛ در کشورهای سرمایه داری ممکن است برخی از خدمات، نظیر حمل و نقل یا تأمین برق، در انحصار دولت باشد. در قرون وسطا پادشاهان امتیازات تولید یا تجارت را به افراد یا شرکت های خاص اعطا می کردند تا میزان درآمدشان را افزایش دهند یا موجب رشد صنایع جدید را فراهم آورند، که نمونۀ آن اعطای امتیازاتی برای بهره گیری از روش های جدید در شیشه سازی بود. در قرن ۱۶ این نظام در معرض سوءاستفادۀ گسترده قرار گرفت و از آن به منزلۀ شکلی از حمایت برای افراد تحت عنایت استفاده می شد؛ آنان از امتیاز انحصاری صرفاً برای کسب منافع مالی بهره می بردند. الیزابت اول پس از مبارزات پارلمانی در ۱۵۹۷، ۱۵۹۸، و ۱۶۰۱ ناگزیر از لغو بسیاری از امتیازاتی شد که اعطا کرده بود، اما در دوران جیمز اول و چارلز اولاعطای امتیازات از سر گرفته شد. این نظام تا جایی گسترش یافت که قدرت اجرایی شاه، صدور مجوزهایی همچون جواز دایرکردن میخانه، را نیز دربر می گرفت. در ۱۶۲۴ صدور امتیازات انحصاری برای تشویق نوآوری اقتصادی محدود شد و پارلمان طویل۳امتیازات انحصاری صنعتی را لغو کرد، هر چند صنایع از امتیاز انحصاری در زمینۀ تجاری تا پس از «انقلاب باشکوه» ۱۶۸۸ بهره بردند. کمیسیون امتیازات انحصاری، که اکنون کمیسیون انحصار و تلفیقنامیده می شود، در ۱۹۴۸ برای نظم بخشیدن به انحصارها و بررسی ضرر و زیان احتمالی آن ها برای منافع عمومی تأسیس شد. قانون تجارت منصفانه، مصوب ۱۹۷۳، صاحب امتیاز انحصاری را فردی تعریف می کند که یک چهارم بازار را در دست دارد و کمیسیون انحصار و تلفیق هرگونه تلاش برای دستیابی به این موقعیت را تحت کنترل دارد (در امریکا «قوانین ضد تراست» کاربردی مشابه دارند). قانون رقابت مصوب ۱۹۸۰ به انحصارهای خصوصی و نیز سوء استفاده های احتمالی در بخش عمومی می پردازد. انحصار خریدوضعیتی است که در آن فقط یک خریدار وجود دارد؛ چنان که اغلب دولت ها فقط خریداران قانونی تجهیزات نظامی در داخل کشورشان محسوب می شوند.
💡 لیک چون و صفت ندارد انحصاری سازد اکنون از دعا رویین حصارت
💡 به این استان سطح قابل توجهی از خودگردانی اعطا شده است که شامل طیف وسیعی از قوای مقننه و اجرایی انحصاری و یک رژیم مالی است که به آن اجازه میدهد ۹۰ درصد درآمد را حفظ کند و در عین حال به عنوان مشارکت کننده خالص در بودجه ملی باقی بماند. از سال ۲۰۱۶، تیرول جنوبی ثروتمندترین استان ایتالیا و ثروتمندترین استان اتحادیه اروپا است.
💡 اتحادیههای کارگری با پوشش دادن تعداد زیادی از کارگران برای مواجهه با متقاضیان نیروی کار به نوعی قدرت بازاری مجهز میشوند. این اتحادیهها گاهی از قدرت انحصاری خود برای افزایش دستمزد استفاده میکنند.
💡 اسپلاتون ۳ در تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۲۲، بهطور انحصاری برای کنسول نینتندو سوئیچ عرضه شد، و بهطور کلی با واکنشهای مطلوبی از سوی منتقدان همراه بود. تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، تعداد ۷٬۹ میلیون نسخه از بازی در سراسر جهان بهفروش رفته است که آن را به سریعترین فروش در بین نسخههای این فرنچایز و یکی از پرفروشترین عناوین نینتندو سوئیچ تبدیل کردهاست.
💡 در این بخش از بین بردن انحصارات اقتصادی، رعایت استانداردهای بینالمللی بانکی و مبادلات پولی و همچنین تسهیل مبادلات تجاری و جذب سرمایهگذاران بینالمللی عنوان شدهاست.