اشتمال

اشتمال. [ اِ ت ِ ] ( ع مص ) در خود پیچیدن جامه را. ( منتهی الارب ). جامه را در خود پیچیدن و آن را به دور تمام بدن بستن چنانکه دست از آن خارج نشود و آن اشتمال صماء است. ( از اقرب الموارد ). || اشتمال امری بر کسی یا چیزی؛ احاطه کردن امر او را. ( از اقرب الموارد ). دراز گرفت او را و احاطه نمود. ( منتهی الارب ). فراگرفتن. ( غیاث ). شامل بودن و فراگرفتن و دارا بودن. ( فرهنگ نظام ). || اشتمال مردی؛ شتابیدن او. ( از اقرب الموارد ). اشتمل الرجل؛بشتافت. ( منتهی الارب ). || اشتمال بر شمشیر؛ زیر جامه خود کردن آنرا. ( منتهی الارب ). || اشتمال در حاجت؛ آماده آن شدن. || اشتمال بر فلان؛ او را حفظ کردن. ( از اقرب الموارد ).

(اِ تِ ) [ ع. ] ۱ - (مص م. ) فراگرفتن، دربرداشتن. ۲ - (اِمص. ) فراگرفتگی، احاطه. ج. اشتمالات.

دربر داشتن، احاطه کردن، فراگرفتن و دربر داشتن.

گرداگردگرفتن، دربرداشتن، احاطه کردن، فراگرفتن ودربرداشتن چیزی چیزدیگررا
۱ - ( مصدر ) فرا گرفتن فرو گرفتن بهمه رسیدن احاطه کردن. ۲ - ( اسم ) فرا گرفتگی احاطه. جمع: اشتمالات.

[ویکی فقه] اشتمال اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای یکی از دو راه رسیدن از معلومات به مجهول در برهان است.
اشتمال در لغت به معنای شامل بودن و در بر داشتن، و در اصطلاح، یکی از راه های رسیدن از معلومات به مجهول (مطلوب) در برهان است.
توضیح اصطلاح
توصل از معلومات به مجهول در برهان یا از طریق استلزام است یا از طریق اشتمال. در استلزام از ملزوم به لازم انتقال صورت می گیرد؛ مانند انتقال از معلومات به مجهول در قیاسات استثنائی. در طریق اشتمال، انتقال از امری به امر دیگری صورت می گیرد که میان آن دو با هم یا با امر سومی نوعی رابطه اشتمالی موجود باشد.
موارد اشتمال
بنابراین طریق اشتمال موارد ذیل را در بر می گیرد: ۱. در صورتی که میان معلوم و مطلوب رابطه عموم و خصوص مطلق برقرار باشد؛ چه معلوم عام باشد و مطلوب خاص، مانند برهان قیاسی و چه برعکس، مانند استقرا.۲. عامی بر هردو (معلوم و مطلوب) مشتمل باشد؛ مانند تمثیل.رابطه بین موضوع و محمول در بیشتر قضایای حملی، رابطه اشتمال است؛ یعنی محمول، اعم از موضوع است و بنابراین مشتمل بر آن است، در صورتی که در قضایای شرطی، رابطه بین مقدم و تالی، رابطه استلزام است.
نکته
...

فراگرفتن، دربرداشتن.
فراگرفتگی، احاطه.
اشتمالات.

💡 رسید رحمتی از حق که ز اشتمال عمومش اگر چه شیطان برد امید از او بود احمق

💡 گیهان محیط تست و به معنی محاط تو برسان جامه ‌کاو به بدن دارد اشتمال

💡 رسید رحمتی ازحق که زاشتمال عمومش اگر چو شیطان برد امید از او بود احمق

💡 سوی دعا شدم ز ثنا زانکه خوشترست پایان این ثنا به دعا یابد اشتمال

💡 روم به جایی‌ کز اشتمال ظلّ و حرور چو باغ خلد تبراکند شبستانم