باریون

{baryon} [فیزیک] دسته ای از ذرات که از به هم پیوستن سه کوارک ساخته می شوند

باریون ( به انگلیسی: Baryon ) در فیزیک ماده نوعی ذره زیراتمی مرکب است که دارای تعداد فردی از کوارک ظرفیتی ( حداقل ۳ عدد ) باشد. باریون ها به خانواده ذرات هادرون تعلق دارند. هادرون ها از کوارک ها تشکیل شده اند. باریون ها نیز به دلیل داشتن اسپین نیمه صحیح به عنوان فرمیون طبقه بندی می شوند. نام «باریون» توسط آبراهام پایس معرفی شد این گروه از ماده، سنگین تر از دیگر گروه هاست. ریشه واژه باریون به باریس ( βαρύς, barýs ) که در یونانی به معنی سنگین است برمیگردد زیرا در زمان نامگذاری بیشتر ذرات بنیادی شناخته شده جرم کمتری نسبت به باریونها داشتند.
همهٔ مواد از اتم ساخته شده اند. قسمت عمده جرم اتم را پروتون و نوترون موجود در هسته تشکیل می دهد. تصور بر این است که پروتون و نوترون از ذرات بنیادی تری به نام کوارک ساخته شده اند. دو کوارک بالا و یک کوارک پایین، پروتون را می سازند؛ و نوترون از یک کوارک بالا و دو کوارک پایین به وجود آمده است. معمولاً ذراتی را که از سه کوارک ساخته شده اند باریون می نامند. از تمام حالات ممکن برای باریون، تنها پروتون و نوترون پایدارند، لذا این دو تنها ذرات باریونی مهم در جهان به شمار می آیند. واژهٔ دیگری به نام نوکلئون تنها به نوترون و پروتون گفته می شود اما به صورت استاندارد همچنان از عبارت باریون استفاده می شود.
علیرغم این که الکترون از کوارک ساخته نشده است به طور مرسوم کیهان شناسان آن را تحت عنوان باریون دسته بندی می کنند ( چیزی که باعث رنجش فیزیک دانان ذرات می شود ). یک ویژگی اساسی جهان، خنثی بودن آن از لحاظ بار الکتریکی است، بنابراین به ازای هر پروتون باید یک الکترون وجود داشته باشد. با توجه به جرم ناچیز الکترون، که بسیار کمتر از یک هزارم جرم پروتون است، سهم آن در جرم کلی بسیار اندک خواهد بود و ارزش بحث مستقل را ندارد. در جهان کنونی، باریون ها نوعاً با سرعت غیر نسبیتی حرکت می کنند، به این معنی که انرژی جنبشی آن ها بسیار کمتر از جرم - انرژی آن ها می باشد.

بارْیون (baryon)
در فیزیک هسته ای، هر ذرۀ سنگین زیراتمی، متشکل از سه ذرۀ بنیادی تقسیم ناپذیر، با نام کوارک. باریون ها زیر رده ای از هادرونها و شامل نوکلئونها (پروتون ها و نوترون ها) و هیپرون هایند.

دسته‌ای از ذرات که از به‌ هم پیوستن سه کوارک ساخته می‌شوند.

💡 برای اولین بار پادهیدروژن سرد برای مدت یک ششم ثانیه در نوامبر ۲۰۱۰ توسط تیم تحقیقاتی آلفا در سرن تولید شد, و در سال ۲۰۱۱ توانستند پادهیدروژنی را به مدت ۱۵ دقیقه نگه‌دارند. دانشمندان امیدوارند تا با مطالعه روی پادهیدروژن پاسخی بر مسئله عدم تقارن باریون بیابند که چرا ماده از پادماده بیشتر است.

💡 البته جمعی از فقهای شیعه اجماع را از این مجموعه استثناء کرده و منابع فقه شیعه را تنها شامل قرآن، سنت می‌دانند، جریان حدیث گرای اخباریون نظریه تقلید و مرجعیت را رد می‌کنند. آنها مدعی اند تقلید و اجتهاد در روایات امری مذموم است. آن‌ها به حدیثی از جعفر صادق استناد می‌کنند مبنی بر اینکه از تقلید بپرهیزید که هرکس در دینش تقلید کرد هلاک شد.

💡 حدود ۲۳ درصد از جرم باریونی کیهان از هلیوم تشکیل شده است. مقدار زیادی از هلیوم طی فرایندهای هسته‌زایی در زمان مهبانگ در ۱–۳ دقیقه آغازین ایجاد شد. از همین‌رو، اندازه‌گیری میزان فراوانی هلیوم به مدل‌های کیهان‌شناسی کمک می‌کند. در ستاره‌ها، تشکیل هلیوم توسط واکنش همجوشی هسته‌ای هیدروژن در واکنش‌های زنجیره‌ای پروتون پروتون و چرخه پروتون پروتون بخشی از هسته‌زایی ستاره‌ای را تشکیل می‌دهد.

💡 در مدل کیسه‌ای هسته،انرژی کازیمیر نقش مهمی در نشان دادن جرم هسته مستقل از شعاع کیسه‌ای ایفا می‌کند.علاوه بر این،عدم تقارن طیفی به عنوان یک مقدار خلاء انتظار غیر صفر از تعداد باریون تفسیر می‌شود و شماره سیم پیچ توپولوژیکی میدان پیون اطراف هسته را لغو می‌کند.