واژه «تورنسل» که گاهی به نام «لیتموس» نیز شناخته میشود، به مادهای رنگی و شناساگر شیمیایی اشاره دارد که از گلسنگها بهدست میآید و در آزمایشگاهها برای تعیین خاصیت اسیدی یا بازی محلولها استفاده میشود. عملکرد آن به این صورت است که کاغذ تورنسل آبی در محیط اسیدی به رنگ قرمز درمیآید و کاغذ تورنسل قرمز در محیط قلیایی به رنگ آبی تبدیل میشود، بنابراین این ماده ابزاری ساده و کاربردی برای شناسایی pH محلولها محسوب میشود. این شناساگر در محیط خنثی که pH آن حدود ۷ است، رنگ بنفش دارد و تغییر رنگ آن نشاندهنده میزان اسیدی یا بازی بودن محلول است. منشأ این ماده طبیعی است و از تخمیر انواع خاصی از گلسنگها حاصل میشود، هرچند امروزه نسخههای مصنوعی آن نیز تولید میگردد. استفاده از تورنسل در آزمایشگاهها به دلیل سادگی، دقت نسبی و قابلیت مشاهده سریع تغییرات شیمیایی بسیار رایج است. این ماده به عنوان یک ابزار آموزشی نیز برای دانشآموزان و دانشجویان شیمی اهمیت دارد و مفهوم اسید و باز را به شکل ملموس نمایش میدهد. علاوه بر کاربرد شیمیایی، این واژه در زبان فرانسوی به گیاه آفتابگردان نیز اشاره دارد که گل آن به سمت آفتاب حرکت میکند.
تورنسل
لغت نامه دهخدا
تورنسل. [ ن ِ س ُ ] ( فرانسوی، اِ ) نامی است که بر انواع گیاه آفتاب گردان به جهت حرکت گل آن بطرف آفتاب اطلاق شود. || ماده رنگ کننده که از جوهر اورسی ( نوعی گیاه اشنه ) یا کروتون با اوره بدست آید و در آزمایشگاههابکار رود. کاغذ تورنسل در میان مایعات قلیائی برنگ آبی درمی آید و مایعات اسیدی رنگ آن را سرخ می سازند ازاین روی برای تمیز مایعات اسیدی و قلیائی از یکدیگر کاغذ تورنسل را در لابراتوار بکار برند. ( از لاروس ).
فرهنگ معین
(نِ سُ ) [ فر. ] (اِ. ) جسمی که از تخمیر گل سنگ ها به وسیلة ادرار یا به مجاورت آمونیاک و کربنات و پتاس ایجاد می شود. تورنسل در محیط اسیدی به رنگ سرخ و در محیط قلیایی به رنگ آبی درآید.
فرهنگ عمید
مادۀ رنگی آلی حاصل از تخمیر گل سنگ ها در ادرار یا در آب آمونیاکی و کربنات دوپتاس که این جسم در محیط اسیدی سرخ رنگ و در محیط های قلیایی آبی رنگ می شود و برای شناسایی اسیدها و بازها در آزمایشگاه کاربرد دارد.
فرهنگ فارسی
( اسم )جسمی که از تخمیر گلسنگها بوسیل. ادرار یا بمجاورت آمونیاک و کربنات و پتاس ایجادشود. تورنسل در محیط اسیدی برنگ سرخ و در محیط قلیایی برنگ آبی در آید.
نامی است که بر انواع گیاه آفتاب گردان به جهت حرکت گل آن به طرف آفتاب اطلاق شود.
ویکی واژه
جسمی که از تخمیر گل سنگها به وسیلة ادرار یا به مجاورت آمونیاک و کربنات و پتاس ایجاد میشود. تورنسل در محیط اسیدی به رنگ سرخ و در محیط قلیایی به رنگ آبی درآید.
جمله سازی با تورنسل
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 قرنهاست که گلسنگها به عنوان رنگ مو و منبع رنگکنندهها استفاده میشوند. کاغذ تورنسل نیز مادهٔ قرمزرنگی است که از گلسنگ به دست میآید و در آزمایشهای شیمیایی کاربرد دارد.