اولیاءالله
«اولیاء الله» جمع کلمه «ولیّ» است که بر وزن «فعیل» از ریشه سهحرفی «وَلْی» در زبان عربی برگرفته شده است. از لحاظ لغوی، «وَلیّ» در معنای اصلی خود به مفهوم نزدیکی و قرب اطلاق میشود. برخی از اهل لغت، ریشه این واژه را در مفهوم وقوع پدیدهای پس از پدیدهای دیگر، همراه با نوعی ارتباط ذاتی میان آن دو دانستهاند و استعمالات دیگر آن، نظیر دوستی، یاریرسانی، و پیروی را، نتایج و پیامدهای آن مفهوم اصلی نزدیکی به شمار آوردهاند. در نتیجه، معانی متعددی همچون دوستدار، رفیق، و حامی برای «ولیّ» ذکر شده است که در هر یک از آنها، نوعی رابطه قرب و اتصال میان طرفین مستتر است. از این منظر، «اولیاء الله» یک ترکیب اضافی است که به کسانی اطلاق میشود که به مرتبهای از دوستی و قرب الهی دست یافتهاند.
ذاتی بودن ولایت خداوند، مقتضی آن است که هر فردی که دارای ایمان به خدا باشد، از دایره اولیاء الله خارج نیست؛ بدینمعنا که هر مؤمنی به میزانی از این نسبت الهی برخوردار است. با این حال، درجه و مراتب اولیاء الله، دقیقاً متناسب با درجه ایمان و عبودیت آنان متغیر است. هرچند که دارندگان هر یک از مراتب ایمان، در زمره اولیاء خدا قرار میگیرند، اما آنچه در ادبیات قرآنی و تفسیری از «اولیاء الله» مدنظر است، سطح عالی این ارتباط است. در قرآن کریم، مراد از این گروه، کسانی هستند که به بالاترین درجات ایمان و عبودیت نائل آمدهاند؛ آنان انسانهای کاملی هستند که از قیودات صرفاً بشری رها شده، از ساحت قدس جبروت عبور کرده و به قدس لاهوت وارد گشتهاند و در حقیقت، موحدین حقیقی محسوب میشوند.
این گروه والا مقام، خود دارای مراتب بیشمار و نامتناهی هستند، زیرا کمال ولایت هیچگاه به نهایت نمیرسد. در حدیث قدسی نیز به عظمت ایشان اشاره شده است که: «اولیای مرا کسی جز من نمیشناسد.» در کنار این مرتبه عالی، برخی تعاریف دیگر نیز برای ولیّ وجود دارد، مانند کسی که فرشتگان با او سخن میگویند یا کارهای نیک به او الهام میشود. دستیابی به این درجه از کمال و عبودیت، این امکان را برای انسان فراهم میآورد تا به نوعی از «ولایت تکوینی» بر عالم هستی دست یابد و در آن تصرّف نماید. خداوند متعال نیز سرپرستی، تدبیر امور و هدایت دیگر انسانها را به این افراد کامل سپرده و امور عالم را تحت نظارت و مدیریت ایشان قرار میدهد.
مترادفها
دوستان خدا، مقربان الهی
متضادها
اعداءالله، دشمنان خدا
فرهنگ معین
( ~. اُ لْ لا ) [ ع. ] (ص مر. ) ۱ - دوستان خدا، مومنان. ۲ - در تصوف، آنان که از جانب خدا مؤید به حالات و مکاشفاتی شده اند که دیگر خلایق را بدان ها دسترسی نیست. مقام اولیاء بعد از انبیاء است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اولیاء اللّه، یعنی کاملانِ در ایمان و عبودیّت.
اولیاء جمع وَلیّ بر وزن فعیل و از ریشه «و ل ی» است.وَلْی در لغت به معنای قرب و نزدیکی است. برخی آن را در اصل به معنای وقوع چیزی پس از چیزی، همراه با رابطه ای بین آن دو دانسته و استعمال آن را در معانی دیگری مانند نزدیکی، دوستی، یاری و پیروی، از آثار آن اصل به حساب آورده اند. برای ولیّ نیز معانی گوناگونی مانند دوستدار، رفیق و یاری کننده ذکر شده است که در هر یک از آن ها نوعی قرب و نزدیکی وجود دارد.اولیاءاللّه ترکیبی اضافی است و مراد از آن کسانی هستند که از دوستی و قرب الهی برخوردارند.ولیّ خدا شدن لازمه ایمان به خداست، بنابراین هر مؤمنی از اولیاء اللّه است. ولی درجات اولیاء اللّه به مقدار درجه ایمانشان متفاوت است. گرچه دارندگان هر یک از مراتب ایمان از اولیاء اللّه هستند.
مراد از اولیاء اللّه در قرآن
ولی مراد از اولیاء اللّه در قرآن، کسانی هستند که به درجه عالی ایمان و عبودیت رسیده اند. آنان کاملانی هستند که از لباس بشریت بیرون آمده، و از قدس جبروت گذشته و در قدس لاهوت وارد شده اند و آن ها موحّدان حقیقی اند و در حدیث قدسی در مورد ایشان آمده است:اولیای مرا کسی جز من نمی شناسد. البته این گروه نیز خود دارای مراتبی هستند، زیرا کمال ولایت پایانی نداشته، مراتب اولیاء اللّه نامتناهی است. برخی نیز ولیّ اللّه را کسی دانسته اند که فرشته با او سخن گوید یا کارهای نیک به او الهام شود. رسیدن به درجه عالی ایمان و عبودیت و برخورداری از این مرتبه ولایت، موجب می شود انسان نوعی ولایت تکوینی بر عالم پیدا کرده، بتواند در آن تصرّف کند، چنان که سرپرستی دیگر انسان ها و تدبیر امور آنان را نیز خداوند به چنین انسان هایی واگذار می کند.
استعمال در قرآن
در قرآن کریم لفظ اولیاء الله فقط در دو مورد به کار رفته است:در آیات ۶۲-۶۴ سوره یونس، برخی از ویژگی های اولیاء اللّه بیان شده و در آیه ۶ سوره جمعه خطاب به یهودیان آمده است:اگر گمان می کنید تنها شما اولیای خدا هستید پس مرگ را آرزو کنید....در برخی از روایات عنوان اولیاءاللّه بر اهل بیت (علیهم السلام)، پیروان ایشان، و ابرار تطبیق شد ه است.
ویژگیهای اولیاء اللّه
...
[ویکی فقه] اولیاءالله (قرآن). اولیاء برگرفته از ماده ولی به معنای قرار گرفتن دو چیز در کنار یکدیگر است که هیچ گونه فاصله ای بین آن ها نباشد. بدین جهت بر هرگونه قرابت دینی، اعتقادی، دوستی و... اطلاق می شود.
در نتیجه اولیای الهی کسانی اند که میان آنان و خداوند حجابی نیست و مؤمن را از آن جهت ولی خداوند گویند که مطیع اوامر و نواهی او و بهره مند از تمامی برکات معنوی، همانند هدایت و توفیق و تایید الهی و بهشت رضوان است. در این مدخل از واژه «اولیاءالله» استفاده شده است.
اولیاءالله در قرآن
مراد از اولیاء اللّه در قرآن، کسانی هستند که به درجه عالی ایمان و عبودیت رسیده اند. آنان کاملانی هستند که از لباس بشریت بیرون آمده، و از قدس جبروت گذشته و در قدس لاهوت وارد شده اند و آن ها موحّدان حقیقی اند و در حدیث قدسی در مورد ایشان آمده است:اولیای مرا کسی جز من نمی شناسد. البته این گروه نیز خود دارای مراتبی هستند، زیرا کمال ولایت پایانی نداشته، مراتب اولیاء اللّه نامتناهی است. برخی نیز ولیّ اللّه را کسی دانسته اند که فرشته با او سخن گوید یا کارهای نیک به او الهام شود. رسیدن به درجه عالی ایمان و عبودیت و برخورداری از این مرتبه ولایت، موجب می شود انسان نوعی ولایت تکوینی بر عالم پیدا کرده، بتواند در آن تصرّف کند، چنان که سرپرستی دیگر انسان ها و تدبیر امور آنان را نیز خداوند به چنین انسان هایی واگذار می کند.
استعمال اولیاءالله در قرآن
در قرآن کریم لفظ اولیاء الله فقط در دو مورد به کار رفته است:در آیات ۶۲-۶۴ سوره یونس، برخی از ویژگی های اولیاء اللّه بیان شده و در آیه ۶ سوره جمعه خطاب به یهودیان آمده است:اگر گمان می کنید تنها شما اولیای خدا هستید پس مرگ را آرزو کنید....در برخی از روایات عنوان اولیاءاللّه بر اهل بیت (علیهم السلام)، پیروان ایشان، و ابرار تطبیق شد ه است.
[ویکی فقه] اولیاء اللّه، یعنی کاملانِ در ایمان و عبودیّت.
اولیاء جمع وَلیّ بر وزن فعیل و از ریشه «و ل ی» است.وَلْی در لغت به معنای قرب و نزدیکی است. برخی آن را در اصل به معنای وقوع چیزی پس از چیزی، همراه با رابطه ای بین آن دو دانسته و استعمال آن را در معانی دیگری مانند نزدیکی، دوستی، یاری و پیروی، از آثار آن اصل به حساب آورده اند. برای ولیّ نیز معانی گوناگونی مانند دوستدار، رفیق و یاری کننده ذکر شده است که در هر یک از آن ها نوعی قرب و نزدیکی وجود دارد.اولیاءاللّه ترکیبی اضافی است و مراد از آن کسانی هستند که از دوستی و قرب الهی برخوردارند.ولیّ خدا شدن لازمه ایمان به خداست، بنابراین هر مؤمنی از اولیاء اللّه است. ولی درجات اولیاء اللّه به مقدار درجه ایمانشان متفاوت است. گرچه دارندگان هر یک از مراتب ایمان از اولیاء اللّه هستند.
[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از دائرة المعارف قرآن کریم است
کلیدواژه: ولیّ، اولیاءالله، ایمان، عبودیت، قرآن کریم
«اولیاء» جمع «وَلیّ» بر وزن فعیل و از ریشه «و ـ ل ـ ی» است. وَلْی در لغت به معنای قرب و نزدیکی است. برخی آن را در اصل به معنای وقوع چیزی پس از چیزی، همراه با رابطه ای بین آن دو دانسته و استعمال آن را در معانی دیگری مانند نزدیکی، دوستی، یاری و پیروی از آثار آن اصل به حساب آورده اند. برای ولیّ نیز معانی گوناگونی مانند دوستدار، رفیق و یاری کننده ذکر شده است که در هر یک از آنها نوعی قرب و نزدیکی وجود دارد.
«اولیاءاللّه» ترکیبی اضافی است و مراد از آن کسانی هستند که از دوستی و قرب الهی برخوردارند. ولیّ خدا شدن لازمه ایمان به خداست، بنابراین هر مؤمنی از اولیاءاللّه است؛ ولی درجات اولیاءاللّه به مقدار درجه ایمانشان متفاوت است. گرچه دارندگان هر یک از مراتب ایمان از اولیاءاللّه هستند؛ ولی مراد از اولیاء اللّه در قرآن، کسانی هستند که به درجه عالی ایمان و عبودیت رسیده اند. آنان کاملانی هستند که از لباس بشریت بیرون آمده و از قدس جبروت گذشته و در قدس لاهوت وارد شده اند و آنها موحّدان حقیقی اند و در حدیث قدسی در مورد ایشان آمده است: اولیای مرا کسی جز من نمی شناسد.
البته این گروه نیز خود دارای مراتبی هستند زیرا کمال ولایت پایانی نداشته، مراتب اولیاءاللّه نامتناهی است. برخی نیز ولیّ اللّه را کسی دانسته اند که فرشته با او سخن گوید یا کارهای نیک به او الهام شود. رسیدن به درجه عالی ایمان و عبودیت و برخورداری از این مرتبه ولایت، موجب می شود انسان نوعی ولایت تکوینی بر عالم پیدا کرده، بتواند در آن تصرف کند چنان که سرپرستی دیگر انسانها و تدبیر امور آنان را نیز خداوند به چنین انسانهایی واگذار می کند.
در قرآن کریم لفظ اولیاءالله فقط در دو مورد بکار رفته است: در آیات 62 ـ 64 سوره یونس/10، برخی از ویژگی های اولیاء اللّه بیان شده و در آیه 6 سوره جمعه/62 خطاب به یهودیان آمده است: اگر گمان می کنید تنها شما اولیای خدا هستید پس مرگ را آرزو کنید...
در برخی از روایات عنوان اولیاءاللّه بر اهل بیت علیهم السلام، پیروان ایشان و ابرار تطبیق شده است.
قرآن برای «اولیاءاللّه»، ویژگی های گوناگونی برشمرده است. از ویژگی هایی که ذکر می شود دو مورد نخست، مقدمه قرار گرفتن در زمره اولیاءاللّه و سایر موارد از آثار و نتایج مقام و مرتبه ایشان است؛ نیز مجموع این ویژگی ها از مختصات اولیاءاللّه است، بنابراین وجود برخی از آنها در غیر ایشان نیز امکان پذیر است.