افتابه

افتابه

آفتابه یکی از وسایل سنتی و قدیمی در فرهنگ ایرانی است که برای نگهداری و حمل آب جهت شست‌وشوی دست و صورت یا انجام امور بهداشتی در گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این وسیله معمولاً از جنس فلز، سفال یا پلاستیک ساخته می‌شود و دارای یک بدنه، یک دسته و یک لوله یا خروجی باریک برای ریختن آب است. آفتابه در گذشته بیشتر در کنار لگن یا در حمام‌های سنتی قرار داشت و نقش مهمی در رعایت بهداشت فردی ایفا می‌کرد. با وجود پیشرفت امکانات بهداشتی و ورود شیرهای آب و روش‌های مدرن، استفاده از آن در بسیاری از مناطق کاهش یافته اما هنوز در برخی خانه‌ها و محیط‌های سنتی دیده می‌شود. این وسیله در فرهنگ عامیانه و زبان فارسی نیز جایگاه خاصی دارد و گاهی در ضرب‌المثل‌ها یا گفتار روزمره به کار می‌رود. آفتابه از نظر کاربردی وسیله‌ای ساده اما ضروری در گذشته به شمار می‌رفته و نشان‌دهنده شیوه زندگی سنتی مردم بوده است. طراحی آن به گونه‌ای است که استفاده از آب را آسان‌تر و کنترل‌شده‌تر می‌کند و از هدررفت آب جلوگیری می‌نماید. در برخی مناطق، آفتابه همراه با لگن به عنوان یک مجموعه کامل برای شست‌وشو استفاده می‌شده است. بنابراین «آفتابه» وسیله‌ای سنتی برای ریختن و نگهداری آب است که در گذشته نقش مهمی در بهداشت فردی داشته و هنوز در فرهنگ ایرانی شناخته شده است.

لغت نامه دهخدا

( آفتابه ) آفتابه. [ ب َ / ب ِ ] ( اِ مرکب ) آب تابه. ظرفی فلزین با لوله ای بلند که در آن آب گرم کنند. مِحَم. || اِبریقی از فلز و بیشتر از مس که در طهارتخانه بکاربرند. قُمْقُمه. ( مهذب الاسماء ). قُمْقُم. کُمْکُم.
- آفتابه گرفتن، آفتابه برداشتن؛ بقضای حاجت شدن.
|| ظرفی فلزین که پیش و پس از طعام دست و دهان بدان شویند:
بدستش داد زرین آفتابه
کنیزی از پیَش زرکش عصابه
یکی طشتش بکف از نقره خام
بسان سایه او را گام بر گام.جامی.

فرهنگ معین

( آفتابه ) (بِ ) (اِمر. ) ظرفی فلزی یا پلاستیکی با لولة بلند و باریک که سر آن گشاد است و در آن آب کنند و جهت نظافت استفاده کنند.، ~ خرج لحیم کردن (کن. ) تعمیر کردن کالای فرسوده ای که هزینة تعمیر آن بیش از قیمت خود کالا باشد، کار بیهوده کردن.

فرهنگ عمید

( آفتابه ) ظرف آب خمره مانند، لوله دار، و با دسته که برای شستشو به کار می رود، آبریز، آب دستان، ابریق.

فرهنگ فارسی

( آفتابه ) ( اسم ) ظرفی فلزین با لول. بلند که در آن آب کنند و بدان دست و رو و دهان را شویند.
ظرفی فلزین با لوله بلند که در آن آب گرم کنند
ظرف آب فلزی لوله داربادسته جهت شستشوی دست ورو، آفتابه لگن: آفتابه ولگن برای شستن دست ودهن

دانشنامه عمومی

آفتابه (کوثر). آفتابه یک روستا در ایران است که در دهستان سنجبد غربی واقع شده است. آفتابه ۱۴۳ نفر جمعیت دارد.

دانشنامه آزاد فارسی

آفتابه. رجوع شود به:ابریق

ویکی واژه

آفتابه
(قدیم): ظرفی فلزی یا پلاستیکی با لوله بلند و باریک که سر آن گشاد است و در آن آب کنند و جهت طهارت و نظافت استفاده کنند.
وسیله‌ای شبیه به کتری که از آن بمنظور شستوی دست و روی، و طهارت گرفتن در آبریزگاه استفاده می‌شود. آبتابه نام داشت و از جنس سنگ، یا فلزاتی مانند مفرغ یا مس ساخته می‌شد و آن را بمنظور گرم کردن آب استفاده می‌کردند؛ این بود که آن را (آبتابه). آبتابه را در دوران ساسانی کربک یا کربه می‌نامیدند و آن را از جنس سفال می‌ساختند. در فارسی میانه به معنای کارنیک و به زبان بهاری کالانْگین نامیده میشد.
آفتابه خرج لحیم کردن کنایه از: تعمیر کردن کالای فرسوده‌ای که هزینه تعمیر آن بیش از قیمت خود کالا باشد، کار بیهوده کردن.

جمله سازی با افتابه

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 چون طشت زرد گوش شدست این کبود چشم زان کافتابه زر سرخست بی مرش

روله یعنی چه؟
روله یعنی چه؟
شهرت یعنی چه؟
شهرت یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز