آرزوهای بزرگ رمانی است از نویسنده مشهور انگلیسی چارلز دیکنز، که ابتدا به صورت داستان دنبالهدار از دسامبر 1860 تا اوت 1861 در هفتهنامهای به نام «سراسر سال» منتشر شد و سپس در اکتبر 1861 بهعنوان یک کتاب کامل در سه جلد به چاپ رسید. این رمان به عنوان یکی از آثار برجسته دیکنز، به بررسی موضوعات اجتماعی، انتظارات و آرزوهای انسانی میپردازد و به نوعی میتوان آن را زندگینامه خودنوشت نویسنده نیز دانست.
خلاصه داستان
داستان از زبان شخصیت اصلی، پیپ، نقل میشود که یک یتیم است و زندگیاش را در کلبهای محقر با خواهر سختگیرش و شوهرش جو گارگری، که آهنگری مهربان و نرمخو است، میگذراند. پیپ در یکی از روزها به گورستان میرود تا به قبر والدینش سر بزند و در آنجا با آبل مگویچ، یک زندانی فراری، روبرو میشود. این زندانی از پیپ میخواهد که به او کمک کند و پیپ با دلرحمی به او نان و سوهانی میدهد.
مدتی بعد، پیپ به عنوان یک جوان از سوی میس هاویشام، زنی ثروتمند و دلسرد، اجیر میشود تا با او ملاقات کند و او را سرگرم کند. میس هاویشام، که در گذشته دچار دلشکستگی شده، دختری به نام استلا را به فرزندی پذیرفته و به او میآموزد که چگونه مردان را به بازی بگیرد. پیپ به استلا دل میبندد و تحت تأثیر توهینهای او، آرزو میکند که از زندگی محقر خود فرار کند و به نجیبزادگان بپیوندد.
پیپ سالها نزد جو گارگری کار میکند تا به عنوان یک آهنگر زندگی کند، اما زندگیاش به یکباره تغییر میکند. یک حقوقدان به نام جَگرز به او اطلاع میدهد که ولینعمت ناشناسی هزینه تعلیم و تربیت او را برای رفتن به لندن تقبل کرده است و او به زودی ثروت کلانی خواهد داشت. پیپ به لندن میرود تا به آرزوهای بزرگ خود برسد و در این مسیر با آداب و رسوم زندگی شهری آشنا میشود.
پیپ در لندن متوجه میشود که ولینعمتش در واقع مگویچ، همان زندانی فراری است که در کودکی به او کمک کرده بود. همچنین درمییابد که مگویچ پدر استلا است. در نهایت، پیپ که به آرزوهایش نمیرسد، به زندگی سادهاش در کلبهاش بازمیگردد. دیکنز در ابتدا تصمیم داشت داستان را به گونهای غمانگیز به پایان برساند، اما در نهایت پایان داستان را تغییر میدهد تا پیام امید و بازگشت استلا به زندگی پیپ را به تصویر بکشد.
مضامین و تحلیل
رمان آرزوهای بزرگ به بررسی موضوعاتی چون انتظارات بزرگ، هویت، عشق، قضا و قدر و نابرابریهای اجتماعی میپردازد. دیکنز با بیانی لطیف و دقیق، واقعیتهای اجتماعی دوران خود را به تصویر میکشد و تناقضات میان طبقات اجتماعی را به چالش میکشد. این رمان نه تنها داستانی جذاب دارد بلکه نقدی بر جامعه و وضعیت انسانی نیز محسوب میشود.