استصحاب حکم وضعی

[ویکی فقه] استصحاب حکم وضعی به حکم به بقای حکم شرعی وضعی اطلاق می شود.
استصحاب حکم وضعی از اقسام استصحاب حکمی و مقابل استصحاب حکم تکلیفی می باشد و به معنای استصحابی است که مستصحب آن حکمی وضعی باشد که در سابق نسبت به آن یقین وجود داشته، ولی اکنون در بقای آن شک شده است، مانند: استصحاب زوجیت، در جایی که در سابق بین دو نفر ( زن و شوهر ) علقه زوجیت محرز بوده و اکنون تردید شده آیا آن علقه از بین رفته است یا نه، که در این مورد، بقای زوجیت بین آن دو استصحاب می گردد.
اختلاف اصولیون در استصحاب مذکور
در مورد اعتبار استصحاب حکم وضعی، میان اصولیون اختلاف است؛ برخی هم چون مرحوم « آخوند خراسانی » با توجه به تقسیمات احکام وضعی در مسئله تفصیل داده اند:۱. آن دسته از احکام وضعی که هیچ گونه جعل شرعی نه جعل استقلالی و نه جعل تبعی به آنها تعلق نگرفته است، گرچه مجعول تکوینی است، مانند: سببیت، شرطیت، مانعیت و قاطعیت نسبت به تکلیف؛ که در این قسم، استصحاب جاری نمی شود؛ ۲. آن دسته از احکام وضعی که از نظر مقام اثبات، مجعول شرعی (به جعل مستقل) می باشد، مانند: حجیت، ولایت، زوجیت، قضاوت، ملکیت و...؛ در این قسم، استصحاب جاری می شود؛۳. آن دسته از احکام وضعی که به تبع احکام تکلیفی جعل می شود؛ یعنی مجعول تبعی می باشد نه مجعول استقلالی، مانند: جزئیت، شرطیت و قاطعیت نسبت به مأمورٌ به؛ در این قسم نیز استصحاب جاری می شود.