واژه «ذوعرجاء» یا «ذوالعرجاء» نام مکانی خاص در سرزمین «مُزَیْنَة» است و بهعنوان یک اسم جغرافیایی شناخته میشود. این واژه بهمعنای بلندی زمین، تپه یا پشتهای است که در ناحیه مزینة واقع شده و در متون قدیمی عربی و اسلامی از آن یاد شده است. منابع تاریخی مانند «منتهی الأرب» و «المرصع» ابن اثیر این مکان را بهعنوان جایگاهی مشخص در ارض مزینة معرفی کردهاند. در اشعار و متون قدیمی، ذوالعرجاء اغلب با ویژگیهای طبیعی مانند بلندی، تپه و نقاط مرتفع اطراف توصیف شده است. برخی نقلها آن را به صورت تپهای با شاخهها یا قطعات زمین پیرامون توصیف میکنند که محل تجمع یا نشانهای مهم در منطقه بوده است. این مکان ممکن است هم کاربرد جغرافیایی و هم کارکرد راهنمایی و نشانهای برای مسافران یا ساکنان محلی داشته باشد. این واژه علاوه بر ارزش تاریخی، نشاندهنده اهمیت جغرافیایی و طبیعی منطقه مزینة در گذشته است. بدین ترتیب، «ذوعرجاء» نه تنها نام مکانی خاص است، بلکه تصویری از ویژگیهای زمین و پستی و بلندی آن در منابع کهن ارائه میدهد.
ذوعرجاء
لغت نامه دهخدا
ذوعرجاء. [ ع َ ] ( اِخ ) پشته ای است بزمین مزینة.( منتهی الارب ). و ابن الاثیر در المرصع گوید: ذوالعرجاء، جایگاهی است از ارض مزینة. ابوذویب هذلی گوید:
و کانها بالجذع بین نبایع
واولات ذوالعرجاء نهب مجمع. [ کذا ]
و قیل العرجاء اکمه اوهضبة هناک و اولاتها قطع من الارض حولها.