دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اَعْیاص، عنوان چند تن از خاندان اموی فرزندان امیة الاکبر بن عبد شمس بن عبد مناف می باشد.
مادر آنان آمنه، دختر اَبان بن کلیب بن ربیعه است. نام ایشان در منابع گوناگون، کمابیش متفاوت آمده است که مهم ترین آنان، اینهاست: عاص (عاصی )، ابوالعاص (ابوالعاصی )، عیص، ابوالعیص و عُوَیص ابن حزم ابوعمرو را نیز در شمار اعیاص آورده است. از این میان، از عیص و عویص و ابوالعیص فرزندانی باقی نمانده است به ابوالعاص لقب «امین » داده، و او را از حکما و شعرای قریش دانسته اند.
نسب
گویند وی ندیم قیس بن عدی بوده است. از مهم ترین کسانی که به ابوالعاص نسب می برند، عثمان بن عفان، خلیفه سوم و مروان بن حکم، سر سلسله مروانیان را می توان نام برد. از آن جا که نسب ابوسفیان و فرزندانش به گروه دیگری از خاندان اموی موسوم به «عنابس » می رسد، میان این دو گروه (اعیاص و عنابس ) و هواخواهان ایشان رقابت و اختلاف سختی بر سر خلافت و تفضیل و تقدم بر دیگری وجود داشته است.
نوادگان
برخی از نوادگان اعیاص در عهد پیامبر (ص ) و پس از آن عهده دار اموری شدند و یا در غزوات و فتوحات به شهادت رسیدند. برخی از اینان نیز چون حکم بن ابی العاص در مخالفت با پیامبر (ص ) شهرت یافتند.