حروف قلقله

حروف قلقله. [ ح ُ ف ِ ق َ ق َ ل َ / ل ِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) حروف مجهوره شدیده را حروف قلقله نامند، چه در تلفظ آنها شدت با فشار توأم میباشد، و آنها د. هَ. ق. ط. ج. ب میباشند و مبرد بجای «ق »، «ک » را آورده است. ( از کشاف اصطلاحات الفنون ).

حروف مجهوره شدیده را حروف قلقله نامند

[ویکی فقه] حروف قلقله، حروف دارای صفت قلقله (رها شدن صدای حرف از مخرجش در حال سکون) است.
«قلقله» یکی از صفات فرعی حروف و در لغت به معنای اضطراب و جنبش و در اصطلاح به معنای رهاشدن صدای حرف از مخرجش در حال سکون است.
تعریف
حروف دارای صفت قلقله را «حروف قلقله» می گویند، و عبارتند از: (ق - ط - ب - ج- د) که برای سهولت یادگیری در عبارت «قطب جد» جمع شده اند. اگر یکی از این ۵ حرف در کلمه ای قرار بگیرند به شرطی که ساکن باشند قابل تلفظ نیستند و لذا برای سهولت تلفظ، کمی آنها را متمایل به حرکت می کنند. در «ق» و «ط» میل به ضمه می دهند تا استعلای آنها حفظ شود و ما بقی میل به کسره یا فتحه داده می شود.
علت پدیده قلقله
علت پدیده قلقله را اجتماع دو صفت جهر و شدت در حروف مزبور می دانند. برخی معتقدند سه حرف «همزه»، «ت» و «ک» نیز صفت قلقله دارند که گویا با توجه به مجموع صفات حروف، این مطلب صحیح نیست.
نام دیگر
...