ابن زَبْعَری، عبدالله ( ـ بین ۱۳ تا ۲۳ق)
از مهم ترین شاعران دورۀ جاهلی و صدر اسلام قبیلۀ قریش. گفته اند، در زمان فتح مکه به دست مسلمانان، او که آنان و پیامبرشان را هجو کرده بود، از مکه گریخت (۸ق)؛ اما پیامبر اسلام (ص) وی را بخشود و ابن زبعری نیز قصایدی چند در پوزش خواهی و ستایش از محمد (ص) سرود. از اشعار او فقط ۱۶۰ بیت، از ۲۷ شعر، محفوظ مانده که در اصالت بعضی از ابیات باقی مانده نیز تردید است.
[ویکی فقه] اِبْن ِ زِبَعْری، عبدالله از برجسته ترین شاعران مخضرم قریش و از سرسخت ترین دشمنان پیامبر (ص) که در سال ۸ ق /۶۲۹م اسلام آورد.
وی از بنی سهم بن فهر بود که مانند دیگر قریشیان بنی کنانه در مکه و اطراف آن سکنی داشتند.
زندگی
همه اخباری که درباره عبدالله ذکر کرده اند و نیز همه اشعاری که به وی نسبت داده اند، همانند بیش تر اشعار جاهلی و صدر اسلام آشفته است و تصویری چندان روشن از وی به دست نمی دهد، حتی بر آنچه فوک آورده اعتماد نیست؛ رشته پیوسته و همگونی است که اسلام در آن انقطاع آشکاری پدیدار نکرده است: وی گویی در عصر اسلام هم بر آیین پدران زیسته و به شیوه آنان شعر سروده است. با این حال زندگی او را بر حسب این دو دوره بررسی می کنیم، اما باید اعتراف کرد که امروز، بازشناختن افسانه از حقیقت در روایاتی که مستند ما بوده اند، دیگر میسر نیست.
← در دوره جاهلی
اشعاری که ابن زبعری در ستیز با اسلام سروده بود، هیچ گاه از یاد دشمنان اسلام نرفت. مثلاً چون مسلم بن عُقبه از طرف یزید بن معاویه به کشتار و غارت مردم مدینه پرداخت، و خبر فتح به یزید رسید، او بی درنگ به شعری که ابن زبعری درباره غزوه احد سروده بود، تمثل جست و خود نیز ابیاتی در انکار نبوت و وحی بدان افزود.
دینوری، احمد، الاخبار الطوال، ج۱، ص۲۶۴، به کوشش عبدالمنعم عامر، بغداد، ۱۳۷۹ق / ۱۹۵۹م.
...
