المنتقی من کتاب الطبقات

[ویکی نور] «نوادر الرسائل 6، المنتقی من کتاب الطبقات»، گزیده ای است توسط شخصی ناشناس از کتاب«الطبقات» ابو عروبه، حسین بن محمد بن ابو معشر حرّانی(318 - 222ق)، به زبان عربی. به گفته محقق کتاب، تنها نسخه از کتاب که به دست آمده، به خط حافظ عبد الغنی مقدسی بوده و هیچ قرینه ای دال بر اینکه او کتاب«الطبقات» را خلاصه کرده است، وجود ندارد.
کتاب، در مورد معرفی برخی از صحابه(مهاجرین و انصار) و بزرگان و محدثان نگاشته شده است.
متن کتاب، مشتمل بر ذکر نام و معرفی 120 تن از اعلام است. برخی از این گروه، تنها به نام آنها و نام پدرشان و قبیله اشان اکتفا شده است و بعضی، معرفی مفصل تری از آنها به عمل آمده و گاه روایاتی در موردشان نقل شده است.
کتاب، با معرفی«ام سنبلة الاسلمیة» آغاز شده و از زبان عایشه نقل شده است که: «ام سنبله اسلمی، با دو مشک شیر که به عنوان هدیه آورده بود بر رسول خدا وارد شد، پس پیامبر فرمود: خوش آمدی ام سنبله! خوش آمدی ام سنبله! او، در حالی که قدحی در دست داشت، گفت: ای رسول خدا! این، شیر شتر است که برای تو هدیه آورده ام. پیامبر، فرمود: آن را در همان قدحی که در دست داری بریز!
من گفتم: مگر نه شما خود فرمودید: از اعرابی هدیه نمی پذیرید؟ فرمود: ای عایشه! آیا اسلمی ها اعرابی اند؟ آنان، اعرابی نیستند؛ ساکنان بیابان ما هستند و ما ساکنان شهر آنهاییم؛ وقتی ما آنان را دعوت کنیم، اجابتمان می کنند و چون آنان ما را دعوت نمایند، اجابتشان می کنیم.»
[ویکی فقه] المنتقی من کتاب الطبقات (کتاب). «المنتقی من کتاب الطبقات»، گزیده ای است توسط شخصی ناشناس از کتاب « الطبقات » ابو عروبه حسین بن محمد بن ابو معشر حرانی (۳۱۸- ۲۲۲ ق)، به زبان عربی.
به گفته محقق کتاب، تنها نسخه از کتاب که به دست آمده، به خط حافظ عبد الغنی مقدسی بوده و هیچ قرینه ای دال بر اینکه او کتاب «الطبقات» را خلاصه کرده است، وجود ندارد. کتاب، در مورد معرفی برخی از صحابه ( مهاجرین و انصار ) و بزرگان و محدثان نگاشته شده است. متن کتاب، مشتمل بر ذکر نام و معرفی ۱۲۰ تن از اعلام است. برخی از این گروه، تنها به نام آنها و نام پدرشان و قبیله اشان اکتفا شده است و بعضی، معرفی مفصل تری از آنها به عمل آمده و گاه روایاتی در موردشان نقل شده است.
گزارش محتوا
کتاب، با معرفی « ام سنبلة الاسلمیة » آغاز شده و از زبان عایشه نقل شده است که: «ام سنبله اسلمی، با دو مشک شیر که به عنوان هدیه آورده بود بر رسول خدا وارد شد، پس پیامبر فرمود: خوش آمدی ام سنبله! خوش آمدی ام سنبله! او، در حالی که قدحی در دست داشت، گفت: ای رسول خدا! این، شیر شتر است که برای تو هدیه آورده ام. پیامبر، فرمود: آن را در همان قدحی که در دست داری بریز! من گفتم: مگر نه شما خود فرمودید: از اعرابی هدیه نمی پذیرید؟ فرمود: ای عایشه! آیا اسلمی ها اعرابی اند؟ آنان، اعرابی نیستند؛ ساکنان بیابان ما هستند و ما ساکنان شهر آنهاییم؛ وقتی ما آنان را دعوت کنیم، اجابتمان می کنند و چون آنان ما را دعوت نمایند، اجابتشان می کنیم.» آخرین شخصیتی که معرفی شده است، عبدالله بن عباس بن عبد المطلب است که کنیه وی ابو العباس است و در زمانی زاده شده که بنی هاشم و بنی مطلب همراه با رسول خدا در شعب ابی طالب مورد محاصره بوده اند. دیگر اشخاصی که معرفی شده اند، عبارتند از: عبدالله بن عمرو بن مسعود مزنی، قرة بن ایاس بن هلال، عمرو بن مره جهنی، دحیة بن خلیفه کلبی، عمرو بن فغواء، ذو الاصابع، عبدالله بن بدیل بن ورقاء خزاعی، عثمان بن طلحة بن ابی طلحه، عبد الرحمن بن ابی بکر صدیق، خالد بن ولید بن مغیرة بن عبدالله بن عمر بن مخزوم، عمرو بن عاص بن وائل بن هاشم، ابو سفیان بن حارث بن عبد المطلب و... مقدمه محقق کتاب، ابراهیم صالح که مشمل است بر شرح حال مؤلف و تالیفات وی و توصیف نسخه کتاب و روات کتاب و... در آغاز کتاب نگاشته شده است.
وضعیت کتاب
فهرست های زیر در پایان کتاب ذکر شده است: ۱. فهرست آیات قرآنی؛ ۲. فهرست روایات؛ ۳. فهرست اشعار؛ ۴. فهرست اماکن؛ ۵. فهرست مترجمین؛ ۶. فهرست اعلام؛ ۷. فهرست مصادر.