واژه «چقماقلو» نامی خاص و جغرافیایی است که در منابع تاریخی، بهویژه مرآتالبلدان، برای چند مکان بهکار رفته و معنای لغویِ مستقل ندارد. بر اساس این منبع، «چقماقلو» نام درهای در سمت شرقی دره میانه از توابع ملایر است که دارای آبوهوای سرد و ییلاقی میباشد. این دره چشمه آب دارد و رعایای دره میانه در آن به زراعت میپرداختند. از نظر مالکیت، سه دانگ آن خالصه و سه دانگ دیگر اربابی بوده و تا دولتآباد پنج فرسنگ فاصله داشته است. در گزارشی دیگر از همان کتاب، «چقماقلو» نام قلعهای از قلاع بجنورد معرفی شده است. این قلعه نیز دارای آبوهوای ییلاقی و چشمه آب بوده و زراعت آن بهصورت دیمی انجام میشده است. بنابراین، «چقماقلو» نام مکانی با ویژگیهای طبیعی مشخص است که در منابع جغرافیایی قدیم ایران ثبت شده است.
چقماقلو
لغت نامه دهخدا
چقماقلو. [ چ َ ] ( اِخ ) مؤلف مرآت البلدان نویسد: « اسم دره ای است که در سمت شرقی دره میانه که یکی از دهات ملایر است و سه دانگ آن خالصه و سه دانگ دیگرش اربابی میباشد واقع شده و چشمه آبی دارد که رعایای دره میانه در آنجا زراعت میکنند دره ای است با هوای سرد ییلاقی و تا دولت آباد پنج فرسنگ فاصله دارد». ( از مرآت البلدان ج 4 ص 251 ).
چقماقلو. [ چ َ ] ( اِخ ) مؤلف مرآت البلدان نویسد: « قلعه ای است از قلاع بجنورد که هوای ییلاقی و چشمه آبی دارد و زراعتش دیمی است ». ( از مرآت البلدان ج 4 ص 252 ).